Η προληπτική αποταμίευση και τα επαγγελματικά ασφαλιστικά ταμεία

Την «ανάγκη για μετάβαση σε υψηλότερα επίπεδα προληπτικής αποταμίευσης (Precautionary Saving)» αναλύει ο Group Chief Economist της Πειραιώς Ηλίας Λεκκός στο τελευταίο τεύχος οικονομικής ανάλυσης. Τον ανάγει σε πρώτο από τους παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν στην ανάπτυξη και τον συνδέει με μία πολύ σημαντική αλλαγή: την πολύ μεγάλη –όπως αναμένεται– μείωση των συντάξεων και τη μείωση των καλύψεων σε ιατροφαρμακευτική δαπάνη, περίθαλψη κ.λπ. την οποία από τώρα τα νοικοκυριά θα πρέπει να «προβλέψουν» μέσω αποταμιεύσεων.

Αναφέρει ότι σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία η σταθεροποίηση της ελληνικής οικονομίας οφείλεται στην ανάκαμψη της ιδιωτικής (αλλά και της δημόσιας) κατανάλωσης. Ωστόσο σε μακροχρόνιο ορίζοντα «πιστεύουμε ότι αυτή η αύξηση της κατανάλωσης θα είναι δύσκολο να διατηρηθεί για δύο κυρίως λόγους. Αρχικά η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας θα ήταν δύσκολο να βασιστεί στην επέκταση της κατανάλωσης καθώς ο λόγος αποταμίευσης είναι ήδη έντονα αρνητικός, γεγονός που καταδεικνύει ότι η τρέχουσα κατανάλωση των νοικοκυριών υπερβαίνει το ονομαστικό διαθέσιμο εισόδημά τους. Συνεπώς η διατήρηση του τρέχοντος βιοτικού επιπέδου μπορεί να χρηματοδοτηθεί μέσα από την ανάλωση καταθέσεων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων ωστόσο η κατάσταση αυτή δεν μπορεί να διατηρηθεί για μακρό χρονικό διάστημα».

Υπάρχει και ένας άλλος λόγος, πιο σημαντικός. «Ακόμα πιο σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσει η συνειδητοποίηση εκ μέρους των νοικοκυριών του κατά πόσο θα πρέπει να αυξήσουν την λεγόμενη προληπτική αποταμίευση ή αποταμίευση πρόνοιας (precautionary saving). Η αύξηση της αποταμίευσης πρόνοιας είναι απαραίτητη προκειμένου τα νοικοκυριά να αντισταθμίσουν τις μεγάλες απομειώσεις στην περιουσιακή τους κατάσταση, κυρίως στην αξία της ακίνητης περιουσίας τους. Ακόμη πιο σημαντικό όμως είναι ότι η προληπτική αποταμίευση θα πρέπει να αυξηθεί για να αντιμετωπισθεί η μεγάλη απώλεια μελλοντικών μεταβιβάσεων από το δημόσιο (λόγω της μεγάλης μείωσης των συντάξεων) αλλά και των μεταβιβάσεων σε είδος (λιγότερες καλύψεις σε ιατροφαρμακευτική δαπάνη, περίθαλψη κ.λπ.)».

Συνεπώς εάν τα νοικοκυριά θέλουν να διατηρήσουν ένα σταθερό επίπεδο διαβίωσης και στο μέλλον, θα πρέπει να θυσιάσουν την τωρινή κατανάλωση και να αυξήσουν την αποταμίευσή τους για το μέλλον, εκτιμά η μελέτη. Συνδέει την αύξηση της τάσης για αποταμίευση με παραγωγικές επενδύσεις. «Εάν κάτι τέτοιο δεν συμβεί, το αποτέλεσμα της πρόθεσης των νοικοκυριών για αποταμίευση θα αποτελέσει τροχοπέδη για την οικονομική ανάπτυξη καθώς θα δημιουργήσει συνθήκες ασθενούς εσωτερικής ζήτησης (αλλά και πλεόνασμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών)».