Ασφαλιστικό Περισκόπιο: Kαταστήματα σε πολυκατοικίες

Το ρεπορτάζ σε μια από τις ειδήσεις που έχουμε ακούσει σχετικά, κατέγραφε:

“Φωτιά σε τριώροφη πολυκατοικία στο Παλαιό Φάληρο επί της οδού Ιπποκράτους 4 εκδηλώθηκε στις 9 το βράδυ της Παρασκευής. Η φωτιά, ξεκίνησε από το ισόγειο της πολυκατοικίας, όπου στεγαζόταν κατάστημα με υδραυλικά είδη. Στο κατάστημα όπως έγινε γνωστό, υπήρχαν ποσότητες ασετιλίνης, πλαστικών και άλλων εύφλεκτων υλών. Από τις αναθυμιάσεις, ένας 33χρονος πυροσβέστης και μία γυναίκα έχασαν τη ζωή τους, ενώ μία γυναίκα λιποθύμησε στο δρόμο από τους καπνούς και διακομίσθηκε κι αυτή στο νοσοκομείο”.

Στα σπίτια μας, φιλοξενούμε ένα σωρό προϊόντα που ενδέχεται να βάλουν σε κίνδυνο την ζωή μας. Το ίδιο ισχύει και για τις επιχειρήσεις που βρίσκονται στους χαμηλούς ορόφους – κυρίως ισόγεια των πολυκατοικιών – ειδικά στο κέντρο των μεγάλων πόλεων. Εκεί που βρίσκονται εγκατεστημένα διάφορα καταστήματα πώλησης υλικών, καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, σούπερ μάρκετ ή ακόμη και βενζινάδικα.

Στην περιοχή της Αττικής λειτουργούν 130 βενζινάδικα σε ισόγεια και υπόγεια πολυκατοικιών, εκ των οποίων τα 100 βρίσκονται στο πυκνοδομημένο κέντρο της πόλης. Ο αντίστοιχος αριθμός για τη Θεσσαλονίκη είναι 121, ενώ περιορισμένο είναι το φαινόμενο στην Πάτρα (6) και στο Ηράκλειο Κρήτης (9), σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Μεταφορών. Συνολικά στην Αττική λειτουργούν 1.271 πρατήρια υγρών καυσίμων και 456 σταθμοί αυτοκινήτων, οι περισσότεροι από τους οποίους διαθέτουν αντλίες βενζίνης. Στη Θεσσαλονίκη οι αντίστοιχοι αριθμοί είναι 600 και 120, στην Πάτρα 72 και 5.

Σε κάθε τέτοιο χώρο και σε κάθε χώρο καταστήματος υπάρχουν πληθώρα επικίνδυνων υλικών. 

• Συνήθη καιγόµενα υλικά (ξύλο, χαρτί, άχυρο, υφάσµατα, ελαστικό, διάφορα πλαστικά, κ.ά.).
• Γενικά στερεά οργανικής σύνθεσης τα οποία καιγόµενα σχηµατίζουν στάχτη και κάρβουνο.
• Εύφλεκτα υγρά, υγρά καύσιµα (πετρελαιοειδή, διαλύτες, άλλα εύφλεκτα υγρά, κ.λπ.).
• Αέρια καύσιµα (µεθάνιο, προπάνιο, βουτάνιο, ασετιλίνη, υδρογόνο κ.λπ.).
• Μέταλλα (νάτριο, κάλιο, µαγνήσιο, τιτάνιο και ζιρκόνιο).

Κάθε επιχείρηση λοιπόν, έχει και τον δικό της μικρό ή μεγάλο βαθμό επικινδυνότητας.

Σε κάθε τέτοιο εργασιακό χώρο υπάρχει η πιθανότητα πρόκλησης πυρκαγιάς ή/και έκρηξης
όταν δηµιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες.

Η θερµοκρασία που απαιτείται για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί µια φωτιά εξαρτάται από το καύσιµο υλικό (σηµείο ή θερµοκρασία ανάφλεξης). Ιδιαίτερα όσον αφορά στα εύφλεκτα υγρά και αέρια, για να ξεκινήσει µια φωτιά θα πρέπει οι ατµοί του εύφλεκτου υγρού ή αερίου να βρίσκονται σε κατάλληλη συγκέντρωση στον αέρα του εργασιακού χώρου (όρια αναφλεξιµότητας ή εκρηκτικότητας).

Συνήθως για να ξεκινήσει µία φωτιά απαιτείται µια πηγή έναυσης (υπάρχουν βέβαια και περιπτώσεις όπου µπορεί στην κατάλληλη θερµοκρασία να υπάρξει και αυτανάφλεξη, χωρίς δηλ. τη συνδροµή εξωτερικής φλόγας).

Όταν το φαινόµενο της καύσης εξελίσσεται µε πολύ γρήγορο ρυθµό (π.χ. όταν υπάρχει µεγάλη συγκέντρωση ατµών ή όταν το εύφλεκτο υλικό βρίσκεται εντός περιορισµένων χώρων) αντί για απλή φωτιά το φαινόµενο που µπορεί να προκληθεί είναι έκρηξη.

Μια πυρκαγιά ή έκρηξη αποτελεί πηγή σοβαρών κινδύνων για τον άνθρωπο, οι οποίοι οφείλονται στην ανάπτυξη υψηλών θερµοκρασιών, στη µείωση της περιεκτικότητας του αέρα σε οξυγόνο, τον καπνό και τα αέρια παραπροϊόντα της καύσης, την κατάρρευση των δοµικών κατασκευών κ.λπ.

Οι υψηλές θερµοκρασίες µπορούν να επιδράσουν στον άνθρωπο:

• – Άµεσα σε περιπτώσεις επαφής µε τη φωτιά, οπότε υπάρχει και σοβαρός κίνδυνος ανάφλεξης των ρούχων αλλά και εγκαυµάτων.
• – Με τη µορφή ισχυρής θερµικής ακτινοβολίας. Η υψηλή θερµοκρασία προκαλεί αφυδάτωση (εξάτµιση του νερού που είναι κύριο στοιχείο του ανθρώπινου σώµατος) και εγκαύµατα που µπορεί να οδηγήσουν στο θάνατο.
• – Με την επαφή µε θερµές αέριες µάζες (υπερθερµία, αφυδάτωση, σοκ, εγκαύµατα, αναπνευστικά προβλήµατα, καρδιακά προβλήµατα, κ.α.). Κατά τη διάρκεια µιας πυρκαγιάς καταναλώνεται οξυγόνο, γεγονός που µπορεί να προκαλέσει αίσθηση πνιγµού, συµπτώµατα ασφυξίας και τελικά θάνατο. Εξαιτίας των υψηλών θερµοκρασιών, υποβαθµίζονται ή καταστρέφονται τα φέροντα στοιχεία των κτιρίων και µπορεί να προκληθούν καταρρεύσεις δοµικών στοιχείων µε σοβαρές συνέπειες για τους ανθρώπους που βρίσκονται εντός του κτιρίου. Στις περιπτώσεις εκρήξεων είναι πιθανόν να υπάρξουν σοβαροί τραυµατισµοί ή/και θάνατοι από το ωστικό κύµα καθώς και από θραύσµατα.

2. Τα καυσαέρια αποτελούνται συνήθως από ορατά κατάλοιπα της καύσης που χαρακτηρίζονται µε τον όρο καπνός (αιωρούµενα σωµατίδια άνθρακα και πίσσας) και από διάφορες χηµικές ενώσεις.

Οι δυσµενείς επιπτώσεις από τα καυσαέρια µπορεί να οφείλονται:

• – στην εναπόθεση αιθάλης στους πνεύµονες,
• – στην παραγωγή µονοξειδίου του άνθρακα, η εισπνοή του οποίου ακόµη και για λίγα λεπτά της ώρας είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη και µπορεί να προκαλέσει θάνατο,
• – στην παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα το όποιο µπορεί να προκαλέσει ασφυξία επειδή εκτοπίζει το οξυγόνο και µειώνει την ποσοστιαία συµµετοχή του στο µίγµα της αναπνοής,
• – στη φύση των παραγόµενων καυσαερίων που µπορεί να περιέχουν µεγάλη ποικιλία ενοχλητικών ή και επικίνδυνων χηµικών ενώσεων και αερίων και εξαρτώνται από το είδος των καιγόµενων υλικών (στα δελτία δεδοµένων ασφάλειας προϊόντων υπάρχουν βασικές πληροφορίες σχετικά µ ε τις επικίνδυνες ουσίες που ενδεχοµένως παράγονται όταν καίγεται ένα υλικό).

Οι υλικές ζηµιές εξαιτίας µιας πυρκαγιάς µπορεί να είναι: καταστροφές στο υλικό περιεχόµενο, τον εξοπλισµό και το περίβληµα του χώρου, καταστροφή των φερόντων στοιχείων (υποστυλώµατα, δοκοί) και τελική αχρήστευση ή κατάρρευση του κτιρίου, καταστροφές από µετάδοση ή επέκταση της πυρκαγιάς σε γειτονικούς χώρους, έµµεσες ζηµιές από τη µερική ή ολική, προσωρινή ή οριστική διακοπή χρήσης της κατασκευής.

Tι προβλέπει η Νοµοθεσία σχετικά και τι πρέπει να γνωρίζει ο Ασφαλιστής πριν ξεκινήσει να ασφαλίσει ένα κατάστημα;

Σε κάθε εργασιακό χώρο, όπως και σε όλα τα είδη κτιρίων, ανάλογα µε τη χρήση τους, πρέπει να τηρούνται οι σχετικοί κανονισµοί πυροπροστασίας και οι κτιριοδοµικοί κανονισµοί. Όλα τα κτίρια διακρίνονται από άποψη πυροπροστασίας σε υφιστάµενα και νέα. Οριακό σηµείο για την διάκρισή τους αυτή, θεωρείται η ηµεροµηνία έναρξης ισχύος του Π.∆. 71/1988 «Κανονισµός Πυροπροστασίας Κτιρίων».  Για τους σκοπούς του Κανονισµού Πυροπροστασίας, τα κτίρια ταξινοµούνται ανάλογα µε τη χρήση τους σε κατηγορίες. Για την έγκριση άδειας οικοδοµής κάθε κτιρίου, επιβάλλεται η έγκριση µελέτης πυροπροστασίας που συντάσσεται από µηχανικό (σύµφωνα µε τις ισχύουσες διατάξεις για τα επαγγελµατικά δικαιώµατα) και υποβάλλεται από τον ιδιοκτήτη του κτιρίου στις αρµόδιες υπηρεσίες. Η µελέτη υποβάλλεται στην Πολεοδοµική Υπηρεσία και ελέγχεται από άποψη παθητικής πυροπροστασίας και στη συνέχεια υποβάλλεται στη Πυροσβεστική Υπηρεσία για τον έλεγχο των µέτρων ενεργητικής πυροπροστασίας. Θα πρέπει να σηµειωθεί, ότι υπάρχουν περιπτώσεις, ανάλογα µε τη χρήση και την έκταση του κτιρίου, όπου δεν επιβάλλεται από τη νοµοθεσία η σύνταξη µελέτης για τα ενεργητικά µέτρα πυροπροστασίας. Σε κάθε περίπτωση, ο ιδιοκτήτης του κτιρίου θα πρέπει να απευθύνεται στις αρµόδιες υπηρεσίες για πληροφορίες σχετικά µ ε τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την έγκριση της άδειας όσον αφορά την πυροπροστασία. Ο έλεγχος για την ορθή εφαρµογή της µελέτης και την τήρηση  διατάξεων του κανονισµού πυροπροστασίας αποτελεί αρµοδιότητα από κοινού, των Υπηρεσιών Πολεοδοµίας και του Πυροσβεστικού Σώµατος.

Σχετικοί Νόμοι και ΦΕΚ

• – ΚΥΑ 16289/230/1999 (ΦΕΚ 987/Β/1999), «Συµµόρφωση της Ελληνικής Νοµοθεσίας µε την οδηγία 97/23/ΕΟΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συµβουλίου σχετικά µε τον εξοπλισµό υπό πίεση».
• – ΥΑ 14132/618/2001 (ΦΕΚ 1626/Β/2001), «Συµµόρφωση προς τις διατάξεις της οδηγίας 1999/36 του Συµβουλίου της 29ης Απριλίου 1999 σχετικά µ ε τον µεταφερόµενο εξοπλισµό υπό πίεση όπως αυτή τροποποιήθηκε µ ε νεώτερη οδηγία 2001/12/ΕΚ της Επιτροπής της 4ης Ιανουαρίου 2001 (παράρτηµα V) για προσαρµογή στην τεχνική πρόοδο της οδηγίας 1999/36/ΕΚ του Συµβουλίου σχετικά µε τον µεταφερόµενο εξοπλισµό υπό πίεση».
• – ΥΑ Β 3380/737/1995 (ΦΕΚ 134/Β/1995), «Τροποποίηση της αριθ. 15233/91 απόφασης σχετικά µε τις συσκευές αερίου, σε συµµόρφωση προς την οδηγία 93/68/ΕΟΚ». Ιδιαίτερη σηµασία έχει επίσης η τήρηση των προδιαγραφών που αναφέρονται στους κανονισµούς κατασκευής και λειτουργίας εγκαταστάσεων που λειτουργούν σε χώρους εργασίας (π.χ. εγκαταστάσεις υγραερίων, φυσικού αερίου, µηχανολογικές και ηλεκτρικές εγκαταστάσεις κ.λπ.). Ενδεικτικά αναφέρουµε:
• – «Μέτρα πυροπροστασίας λεβητοστασίων», Π∆ 922/1977, ΦΕΚ 315/Α/1977.
• – «Κανονισµός εσωτερικών εγκαταστάσεων φυσικού αερίου µ ε πίεση λειτουργίας έως και 1 bar», ∆3/Α/11346, ΦΕΚ 963/Β/2003.
• – «Κανονισµός εσωτερικών εγκαταστάσεων φυσικού αερίου µ ε πίεση λειτουργίας άνω των 50 mbar και µέγιστη πίεση λειτουργίας έως 16 bar», ∆3/Α/5286, ΦΕΚ 236/Β/1997.
• – «Τεχνικός κανονισµός εγκαταστάσεων υγραερίου στα κτίρια (πλην βιοµηχανιών-βιοτεχνιών)», Aριθµ. 31856, ΦΕΚ 1257/Β/2003.
• – «Καθορισµός τεχνικών προδιαγραφών διαµόρφωσης, σχεδίασης, κατασκευής, ασφαλούς λειτουργίας και πυροπροστασίας εγκαταστάσεων αποθήκευσης, εµφιάλωσης, διακίνησης και διανοµής υγραερίου καθώς και εγκαταστάσεων για τη χρήση αυτού σε Βιοµηχανικές, Βιοτεχνικές και επαγγελµατικές δραστηριότητες», ΚΥΑ ∆3/14858/1993, ΦΕΚ 477/Β/1993.
• – «Καθορισµός τεχνικών προδιαγραφών ασφαλούς λειτουργίας, διαµόρφωσης, σχεδίασης και κατασκευής των εγκαταστάσεων εναποθήκευσης υγρών καυσίµων των εταιρειών εµπορίας πετρελαιοειδών», ΥΑ 26628 (ΦΕΚ 799/Β/1985), συµπλήρωση µε ΚΥΑ Π-7086/Φ 5.2/ (ΦΕΚ 550/Β/1988).
• – «Αντικατάσταση του ισχύοντος Κανονισµού Εσωτερικών Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων (Κ.Ε.Η.Ε) µε το Πρότυπο ΕΛΟΤ ΗD 384 και άλλες σχετικές διατάξεις», ΥΑ Φ 7.5/1816/88, ΦΕΚ 470/Β/2004.

Πυρ/κή ∆/ξη 1/1978 (ΦΕΚ. 1148/ Β/30-12-1978) (τροποποιήσεις 1981 και 1983)
Περί λήψεως βασικών µέτρων Πυροπροστασίας στα µεγάλα Εµπορικά καταστήµατα και τους αποθηκευτικούς χώρους αυτών.
Πυρ/κή ∆/ξη 2/1979 (ΦΕΚ 100/ Β/3-2-1979) (τροποποιήσεις 1981, 1982 και 1983)
Περί λήψεως βασικών µέτρων πυροπροστασίας εις τα ξενοδοχειακά καταλύµατα.
Πυρ/κή ∆/ξη 3/1981 (ΦΕΚ 20/Β/19-1-1981) (τροποποιήσεις 1981, 1983, 1995)
Περί λήψεως βασικών µέτρων πυροπροστασίας εις αίθουσας συγκεντρώσεως κοινού. Πυρ/κή ∆/ξη 6/1996 (ΦΕΚ 150/Β/13-3-1996) Λήψη µέτρων πυροπροστασίας σε αποθήκες. Πυρ/κή ∆/ξη 8/1997 (ΦΕΚ 725/Β/19-8-1997) (τροποποίηση 2002) Λήψη µέτρων πυροπροστασίας σε εµπορικά καταστήµατα Πυρ/κή ∆/ξη 10/2002 (ΦΕΚ 844/Β/8-7-2002).

Στο σηµείο αυτό θα πρέπει να αναφέρουµε ότι ανάλογα µε το είδος της επιχείρησης, εφαρµόζονται και ειδικές διατάξεις µ ε βάση την ισχύουσα νοµοθεσία (π.χ. ΚΥΑ 5905/Φ.15/839/1995, ΦΕΚ 611/Β/1995: «Λήψη µέτρων πυροπροστασίας στις βιοµηχανικές – βιοτεχνικές εγκαταστάσεις και αποθήκες αυτών καθώς και αποθήκες εύφλεκτων και εκρηκτικών υλών», Ν.2801 3-3-2000: «Μέτρα πυροπροστασίας πρατηρίων υγρών καυσίµων και σταθµών αυτοκινήτων», Κ.Υ.Α. 5697/590/2000, ΦΕΚ 405/Β/2000: «Καθορισµός µέτρων και όρων για την αντιµετώπιση των κινδύνων από ατυχήµατα µεγάλης έκτασης σε εγκαταστάσεις ή µονάδες λόγω της ύπαρξης επικίνδυνων ουσιών», κ.α.).

Σύµφωνα µ ε το Π∆ 42/2003 (ΦΕΚ 44/Α/2003): «Σχετικά µ ε τις ελάχιστες απαιτήσεις για τη βελτίωση της προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζοµένων οι οποίοι είναι δυνατόν να εκτεθούν σε κίνδυνο από εκρηκτικές ατµόσφαιρες σε συµµόρφωση µε την οδηγία 1999/92/ΕΚ της 16ης ∆εκεµβρίου 1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου (Ε.Ε.L23/57/28.1.2000)», πρέπει να πραγµατοποιείται κατάταξη των χώρων εργασίας σε ζώνες ως προς την πιθανότητα δηµιουργίας εκρήξιµης ατµόσφαιρας.

Ανάλογα µε την κατάταξη, πρέπει να λαµβάνονται κατάλληλα προστατευτικά µέτρα: οργανωτικά (εκπαίδευση, γραπτές οδηγίες) και τεχνικά (αποφυγή δηµιουργίας εκρηκτικής ατµόσφαιρας, έλεγχος πηγών έναυσης, κατάλληλος εξοπλισµός αντιεκρηκτικού τύπου). Επίσης, πρέπει να τηρείται ειδική σήµανση στους χώρους και όλα τα παραπάνω µέτρα να καταχωρούνται σε ειδικό έγγραφο («έγγραφο προστασίας από εκρήξεις»).

Εφόσον το έγγραφο προστασίας από εκρήξεις, βάσει της αξιολόγησης κινδύνου, δεν ορίζει κάτι διαφορετικό, για όλους τους χώρους στους οποίους είναι δυνατόν να δηµιουργηθούν εκρηκτικές ατµόσφαιρες πρέπει να επιλέγονται εξοπλισµός και συστήµατα προστασίας σύµφωνα µε τις κατηγορίες που προβλέπονται στη ΚΥΑ Β17081/2964/1996 «Συσκευές και συστήµατα προστασίας που προορίζονται για χρήση σε εκρήξιµες ατµόσφαιρες» (ΦΕΚ 157/Β/1996).

• Σύµφωνα µε Πυροσβεστική ∆ιάταξη 7/1996 (ΦΕΚ 155/Β/1996), «Λήψη µέτρων πυροπροστασίας κατά την εκτέλεση θερµών εργασιών», πριν την έναρξη θερµών εργασιών (π.χ. εργασίες συγκόλλησης) που δεν αποτελούν µέρος της κανονικής παραγωγικής διαδικασίας, θα πρέπει να συµπληρώνεται ειδικό έντυπο (άδεια θερµής εργασίας) και να λαµβάνονται συγκεκριµένα µέτρα πρόληψης πυρκαγιάς/έκρηξης.

• Ιδιαίτερα για τι εργασίες συγκόλλησης θα πρέπει να τηρείται το Π∆ 95/1978 (ΦΕΚ 20/Α/1978), «Περί µέτρων υγιεινής και ασφαλείας των απασχολουµένων εις εργασίας συγκολλήσεων».

• Στους χώρους εργασίας όπου υπάρχει εξοπλισµός υπό πίεση (π.χ. φιάλες αερίων, λέβητες κ.λπ.) πρέπει να λαµβάνονται ιδιαίτερες προφυλάξεις για την αποφυγή εκρήξεων, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου ο εξοπλισµός περιέχει εύφλεκτα αέρα ή υγρά. Ο εξοπλισµός θα πρέπει να πληροί τις κατάλληλες προδιαγραφές όσον αφορά στα υλικά κατασκευής και τις διατάξεις ασφάλειας ( π.χ. να έχει τη σήµανση CE).

Παθητική και Ενεργητική Πυροπροστασία

Σύµφωνα µε τις νοµοθετικές προβλέψεις που αναφέρθηκαν παραπάνω, ανάλογα µε τη χρήση του κτιρίου, θα πρέπει να τηρούνται οι προβλέψεις για την παθητική και ενεργητική πυροπροστασία. Η παθητική πυροπροστασία περιλαµβάνει τις δοµικές απαιτήσεις που είναι συνυφασµένες αφενός µε τη δυνατότητα αποφυγής έναρξης πυρκαγιάς και αφετέρου µ ε τον περιορισµό της διάδοσης της πυρκαγιάς µέσα στο κτίριο αλλά και την επίτευξη ικανοποιητικού βαθµού πυραντίστασης των διαφόρων οικοδοµικών στοιχείων. Παράλληλα, επιδιώκεται η ύπαρξη των αναγκαίων οδεύσεων διαφυγής για την ασφαλή εκκένωση του κτιρίου στην περίπτωση έναρξης πυρκαγιάς.

Η ενεργητική πυροπροστασία περιλαµβάνει όλα τα κατασταλτικά ή ενεργητικά µέτρα πυροπροστασίας που απαιτούνται κατά την έναρξη και κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς. Περιλαµβάνει το σύνολο του ηλεκτροµηχανολογικού εξοπλισµού που είναι απαραίτητος για την κατάσβεση της πυρκαγιάς είτε µε χειροκίνητη επέµβαση, είτε µέσω αυτόµατης ενεργοποίησης κατά την εµφάνιση πυρκαγιάς από κάποιο αισθητήριο που µπορεί να είναι η θερµοκρασία, ο καπνός κ.λπ.

Εκτός όµως από τα µέτρα παθητικής και ενεργητικής πυροπροστασίας που πρέπει να έχουν ληφθεί υπόψη κατά τη διαδικασία αδειοδότησης του κτιρίου αλλά και να τηρούνται και στην πράξη, ιδιαίτερη σηµασία έχει και η διαχείριση των υλικών στο χώρο εργασίας καθώς και ο έλεγχος των πηγών έναυσης ώστε να αποφεύγεται ο κίνδυνος έναρξης πυρκαγιάς.

Συγκεκριµένα, ανάλογα µε το είδος των υλικών που χρησιµοποιούνται και περιέχονται σε ένα χώρο εργασίας και µε βάση τον τρόπο χρήσης και αποθήκευσής τους, πρέπει να γίνεται εκτίµηση των κινδύνων δηµιουργίας πυρκαγιάς ή/και έκρηξης, στα πλαίσια της γραπτής εκτίµησης επαγγελµατικού κινδύνου (Π∆ 17/96).

Βασικές πληροφορίες που θα βοηθήσουν στην εκτίµηση αυτή πρέπει να περιέχονται στα ∆ελτία ∆εδοµένων Ασφάλειας Προϊόντων (MSDS).

Με βάση την επικινδυνότητα πρέπει να λαµβάνονται κατάλληλα προληπτικά µέτρα (τεχνικά/οργανωτικά). Γενικότερα, ανάλογα µε το είδος του εργασιακού χώρου, για την αποφυγή έναρξης πυρκαγιάς έχει ιδιαίτερη σηµασία η τήρηση των σχετικών κανονισµών.

Τι ισχύει στην περίπτωση ύπαρξης βενζινάδικου σε Πολυκατοικία

Πλέον, απαγορεύεται η ίδρυση πρατηρίων καυσίμων ή σταθμών αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης εξοπλισμένων με αντλίες καυσίμων ή η προσθήκη αντλιών καυσίμων σε υφιστάμενους σταθμούς εφόσον στο κτίριο συστεγάζονται χρήσεις κατοικίας.

Ωστόσο της απαγόρευσης εξαιρούνται οι μονοκατοικίες ή διπλοκατοικίες, εφόσον αυτές χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για ιδιοκατοίκηση του πρατηριούχου και της οικογενείας του.

Επίσης εξαιρούνται τα κτίρια γραφείων, αφού στις περιπτώσεις αυτές υπάρχει συγκεκριμένο ωράριο λειτουργίας και οι εγκαταστάσεις εξυπηρετούν κυρίως τους εργαζομένους στα γραφεία. Ακόμη εξαιρούνται τα ξενοδοχεία, τα οποία λόγω του μεγέθους και της χρήσης τους λειτουργούν όλο το 24ωρο, διαθέτουν μόνιμο καθώς και προσωπικό ασφαλείας και είναι υποχρεωτικά εξοπλισμένα με συστήματα ανίχνευσης και κατάσβεσης φωτιάς.

Για τους σταθμούς αυτοκινήτων που έχουν κατατεθεί δικαιολογητικά, ώστε να λάβουν άδεια λειτουργίας, οι διαδικασίες συνεχίζονται αλλά μόνο σε ό,τι αφορά τη δημιουργία του σταθμού και των εξυπηρετικών εγκαταστάσεών του, όπως πλυντήρια, λιπαντήρια, και όχι των αντλιών καυσίμων.

Για τους σταθμούς που έχουν λάβει άδεια ίδρυσης με αντλίες καυσίμων μπορούν να πάρουν άδεια λειτουργίας μόνο σε ό,τι αφορά τη στάθμευση και τις άλλες εξυπηρετικές εγκαταστάσεις, εκτός από τις αντλίες καυσίμων.

Τέλος, καταργήθηκε η απόσταση των 200 μέτρων από κατοικημένη περιοχή για τη λειτουργία πρατηρίου βενζίνης που ίσχυε ως τώρα και στην πράξη καταστρατηγούνταν.

Όσοι σταθμοί αυτοκινήτων με αντλίες καυσίμων που λειτουργούν σε κτίρια στα οποία συστεγάζονται κατοικίες, καταστήματα, εκπαιδευτήρια, νοσηλευτήρια, οίκοι ευγηρίας, γηροκομεία, θέατρα ή κινηματογράφοι, γραφεία και ξενοδοχεία, όφειλαν έως το 1999 να απομακρύνουν τις αντλίες και να αποξηλώσουν ή να απενεργοποιήσουν τις δεξαμενές καυσίμων μέσα σε έναν χρόνο από την ισχύ του νόμου, εκτός και αν στο διάστημα αυτό εφάρμοσαν αυστηρά μέτρα πυρασφάλειας. Τα μέτρα αυτά είναι:

• Η τοποθέτηση μονάδας ανάκτησης ατμών βενζίνης μέσα σε διάστημα τριών μηνών από την ισχύ του νόμου.
• Η τοποθέτηση ειδικών βαλβίδων ασφαλείας σε όλες τις αντλίες καυσίμων.
• Η τοποθέτηση συστήματος ανίχνευσης και κατάσβεσης πυρκαγιάς στον χώρο ανεφοδιασμού των οχημάτων και επάνω στις αντλίες καυσίμων.
• Στον χώρο των φρεατίων των δεξαμενών καυσίμων θα πρέπει να έχει τοποθετηθεί μέσα σε έναν μήνα τροχήλατος πυροσβεστήρας σκόνης.
• Από τη δημοσίευση του νόμου το πιστοποιητικό πυρασφάλειας θα πρέπει να ανανεώνεται κάθε έξι μήνες για τους σταθμούς και κάθε τρία χρόνια για τα πρατήρια. Αυτοψίες θα πρέπει να διενεργούνται ανά διετία.

Ασφαλιστικές Υποχρεώσεις Διαχειριστή Πολυκατοικίας

Εκτός της ασφάλισης κατοικίας και επιχείρησης ξεχωριστά, μία άλλη πολύ σημαντική περίπτωση είναι η μη ασφάλιση των κοινόχρηστων χώρων. Ο κανονισμός της πολυκατοικίας είναι σαφής όσον αφορά το θέμα της ασφάλισης των κοινόχρηστων χώρων.

Η μη ασφάλισή τους (εφόσον δεν υπάρχει νόμιμη απόφαση της γενικής συνέλευσης που θα απέρριπτε πρόταση του διαχειριστή για ασφάλιση των κοινόχρηστων χώρων) επιφέρει ποινική και αστική ευθύνη στο διαχειριστή. Οι παλαιότεροι κανονισμοί αναφέρουν ότι ο διαχειριστής υποχρεούται σε ασφάλιση για τον κίνδυνο της πυρκαγιάς, ενώ η πλειοψηφία των νέων κανονισμών αναφέρει και τον κίνδυνο του σεισμού.

Πέρα από τις ιδιαίτερες και ατομικές περιουσιακές ασφαλίσεις, ένας διαχειριστής μιας πολυκατοικίας θα πρέπει να έχει γενικά το νου του.

Κίνδυνοι που μπορούν να καλυφθούν με ένα ασφαλιστήριο κοινοχρήστων χώρων:
– Φωτιά, κεραυνός, έκρηξη
– Βραχυκύκλωμα
– Φωτιά από δάσος, συστάδες θάμνων κ.λπ.
– Σεισμός (ζημιές και φωτιά)
– Ζημιές από καπνό πυρκαγιάς
– Τρομοκρατικές ενέργειες
– Πολιτικοί κίνδυνοι και κακόβουλες ενέργειες
– Αποκομιδή συντριμμάτων, έξοδα κατεδάφισης
– Πρόσκρουση οχήματος, πτώση αεροσκαφών
– Διάρρηξη ή υπερχείλιση δεξαμενών ή σωληνώσεων ύδρευσης, θέρμανσης, κλιματισμού ή αποχέτευσης
– Έκρηξη λέβητα
– Θραύση κρυστάλλων και καθρεπτών
– Πλημμύρα, θύελλα, καταιγίδα
– Χιονόπτωση, χαλάζι, βάρος χιονιού
– Πτώση δένδρων, στύλων και καλωδίων
– Ζημιές στο κτίριο μετά από διάρρηξη
– Αστικές ευθύνες προς τρίτους από καλυπτόμενους κινδύνους
– Φωτιά ή ζημιές από σεισμό
– Νομική προστασία κ.λπ.

2. Ασφάλιση αστικής ευθύνης προς τρίτους

Με την ασφάλιση αυτή καλύπτεται η αστική ευθύνη προς τρίτους, για Σωματικές Βλάβες ή/και Υλικές Ζημίες, οι οποίες θα οφείλονται σε ατύχημα που θα συμβεί στους κοινόχρηστους χώρους του κτιρίου ή θα προξενηθεί από τη λειτουργία των εγκαταστάσεων των κοινοχρήστων χώρων, για το οποίο ατύχημα, σύμφωνα με το νόμο, υπεύθυνος είναι ο διαχειριστής του κτιρίου. Στην ασφάλιση αυτή (πέραν των επισκεπτών, των περαστικών κ.λπ.), συνήθως θεωρούνται τρίτοι και όλοι οι ένοικοι του κτιρίου, είτε είναι ιδιοκτήτες είτε ενοικιαστές είτε μέλη των οικογενειών τους είτε άτομα που εργάζονται γι’ αυτούς, όχι όμως για ζημιές που θα προξενήσει ο ένας στον άλλο. Αντίθετα, ο διαχειριστής και τα μέλη της οικογένειάς του δε θεωρούνται τρίτοι.

Η κάλυψη, ανάλογα με την πολιτική της κάθε εταιρείας, επεκτείνεται και μπορεί να καλύπτει επιπλέον:

– Σωματικές βλάβες από πυρκαγιά ή έκρηξη εντός των εγκαταστάσεων
– Ζημιές κατά τη διάρκεια εργασιών συντήρησης του κτιρίου
– Ζημιές από τη λειτουργία των ανελκυστήρων
– Ζημιές από την πτώση μαρμάρων, σοβάδων ή αντικειμένων από την πρόσοψη του κτιρίου
– Σωματικές βλάβες από τη χρήση πισίνας ή άλλων αθλητικών εγκαταστάσεων που βρίσκονται στον κοινόχρηστο περιβάλλοντα χώρο
– Ζημιές σε σταθμευμένα οχήματα στο parking του κτιρίου κ.λπ.

Όπως σε κάθε άλλο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και στην ασφάλιση αστικής ευθύνης κοινοχρήστων χώρων υπάρχουν και οι εξαιρέσεις, με βασικότερες τις υλικές ζημιές που προκαλούνται από αιτίες που καλύπτονται από το αντίστοιχο ασφαλιστήριο περιουσίας, δηλαδή ζημιές από πυρκαγιά, έκρηξη, βραχυκύκλωμα, θραύση σωληνώσεων κ.λπ.

• Τι θα συμβεί αν πάθει ζημιά η πολυκατοικία από πυρκαγιά και δεν είναι ασφαλισμένη;

     Στην περίπτωση αυτή οι ιδιοκτήτες των διαμερισμάτων θα απαιτήσουν από το διαχειριστή να επισκευάσει τους κοινόχρηστους χώρους με δική του δαπάνη γιατί βάση του κανονισμού της πολυκατοικίας ήταν υποχρεωμένος να έχει τους κοινόχρηστους χώρους ασφαλισμένους (εκτός ελάχιστων εξαιρέσεων που δεν προβλέπεται στον κανονισμό).

  Σε αυτό το σημείο πρέπει να σας πω πόσο επικίνδυνη μπορεί να είναι η μη ασφάλιση των διαμερισμάτων από τους ιδιοκτήτες. Ο ΝΟΜΟΣ 3741/1929 «Περί της ιδιοκτησίας κατ’ ορόφους» είναι σαφής : Στην περίπτωση που το κτίριο έχει υποστεί ζημιές >75% της αξίας ανακατασκευής (π.χ. σεισμό), τότε όλοι οι συνιδιοκτήτες είναι υποχρεωμένοι (άρθρο 9) να συνεισφέρουν στην ανοικοδόμηση των κοινών χώρων (‘’έκαστος των συνιδιοκτητών, εκτός εναντίας συμφωνίας, είναι υπόχρεως να συνεισφέρη εις την ανοικοδόμησιν των κοινών πραγμάτων κατ αναλογίαν των επ αυτών δικαιωμάτων του’’). Αν κάποιος ιδιοκτήτης δεν έχει αυτή τη δυνατότητα (δεν έχει τα χρήματα) είναι υποχρεωμένος να εκχωρήσει τα δικαιώματά του (χιλιοστά στο οικόπεδο) στους άλλους ιδιοκτήτες.

• Πως μπορεί να προστατευτεί ο διαχειριστής και οι ιδιοκτήτες των οριζόντιων ιδιοκτησιών;

  Ο διαχειριστής πρέπει να ασφαλίσει τους κοινόχρηστους χώρους όπως ορίζει ο κανονισμός της πολυκατοικίας και παράλληλα να συνάψει ένα συμβόλαιο ασφάλισης Αστικής Ευθύνης Διαχειριστή. Με το συμβόλαιο αυτό καλύπτονται τυχόν παραλείψεις στα καθήκοντά του ως διαχειριστής.