Διψήφια άνοδος των αποθεματικών για κεφαλαιοποιητικές συντάξεις

Κατά 20,4% αυξήθηκε το σύνολο των κεφαλαίων για μελλοντικές συντάξεις στην Ελλάδα το 2024. Σύμφωνα με την έκθεση Pension Markets in Focus 2025 η οποία αποτυπώνει την κατάσταση των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών συστημάτων τα περιουσιακά στοιχεία που είχαν συγκεντρωθεί μέχρι και το τέλος του 2024 στα σχήματα αυτά έφτασαν σε ιστορικό ρεκόρ, ενώ οι θετικές επενδυτικές αποδόσεις και οι καθαρές εισροές λόγω εισφορών συνέβαλαν ουσιαστικά σε αυτή την αύξηση.

Πέρα από την Ελλάδα υψηλούς ρυθμούς αύξησης άνω του 20% κατέγραψαν και άλλες χώρες του ΟΟΣΑ, κυρίως η Τουρκία και οι χώρες της Βαλτικής. Η αύξηση που καταγράφεται τόσο για την Ελλάδα όσο και για τις άλλες χώρες είναι σε ονομαστικούς όρους, που σημαίνει ότι δεν υπολογίζεται η επίδραση του πληθωρισμού. Στην χώρα μας οι σωρευμένες επενδύσεις των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών σχημάτων στην Ελλάδα αντιστοιχούν στο 1,1% του ΑΕΠ, όταν στη Δανία ξεπερνούν το 200%, στην Ιρλανδία αντιστοιχούν στο 26,2% και στην Πορτογαλία 12,9%. Αναφορικά με τις επενδυτικές αποδόσεις, η Ελλάδα πέτυχε το 2024 απόδοση ύψους 7% σε ονομαστικούς όρους (4,3% σε αποπληθωρισμένες τιμές), έναντι μέσου όρου των χωρών του ΟΟΣΑ 9,1% (5% σε αποπληθωρισμένες τιμές). Σε γενικές γραμμές, οι επενδυτικές αποδόσεις του 2024 ήταν μεγαλύτερες του μακροχρόνιου μέσου όρου στις περισσότερες χώρες του ΟΟΣΑ: στην Ελλάδα ήταν 4,3% σε αποπληθωρισμένες τιμές έναντι -0,4% του μέσου τελευταίας πενταετίας και 2,1% του μέσου δεκαετίας.

Το ότι η Ελλάδα σημείωσε μέσα στο 2024 σε ρυθμό αύξησης των pension assets δεν οφείλεται μόνο στις επενδυτικές αποδόσεις, αλλά και στον ρόλο που παίζει η επέκταση του κεφαλαιοποιητικού πυλώνα (ΤΕΚΑ).

Σε διεθνές επίπεδο η σημασία των επαγγελματικών συνταξιοδοτικών προγραμμάτων καθορισμένων παροχών (DB) τείνει να συρρικνώνεται, καθώς τα περιουσιακά τους στοιχεία αυξήθηκαν μόλις κατά 4%. Αντίθετα, τα επαγγελματικά προγράμματα καθορισμένων εισφορών (DC) σημείωσαν αύξηση κατά 11,4%, ενώ τα ατομικά συνταξιοδοτικά προγράμματα (personal plans) κατά 9,3%. Ως αποτέλεσμα, το μερίδιο των επαγγελματικών προγραμμάτων DB στο σύνολο των συνταξιοδοτικών περιουσιακών στοιχείων υποχώρησε στο 31,9% στο τέλος του 2024, από 33,2% στο τέλος του 2023 και 39,7% στο τέλος του 2014.