Νομοσχέδιο για τους Δανειολήπτες: Μερική Αποπληρωμή έως και Ολοκληρωτική Απαλλαγή από τα Τραπεζικά Χρέη

Εντός του Οκτωβρίου αναμένεται να καταθέσει στη Βουλή το Νομοσχέδιο ρύθμισης τραπεζικών οφειλών η Υπουργός Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας Λούκα Κατσέλη. Το Νομοσχέδιο στην ουσία στοχεύει στην προώθηση των εξωδικαστικών ρυθμίσεων μεταξύ τράπεζας και οφειλέτη.

Συγκεκριμένα, οι οφειλέτες προτρέπονται να επιχειρήσουν μια ρύθμιση οφειλών με την τράπεζα ανάλογη με τα εισοδήματά τους, αλλά όχι μικρότερη του 10% των οφειλών τους. Αν η ρύθμιση με την τράπεζα είναι αδύνατη, τότε ο οφειλέτης μπορεί να καταθέσει αίτηση απαλλαγής χρεών στο Ειρηνοδικείο, συνοδευμένη από στοιχεία που αποδεικνύουν αδυναμία αποπληρωμής.

Σύμφωνα με την κ. Κατσέλη, «το σχέδιο νόμου είναι πάρα πολύ προσεκτικό. Είναι πάρα πολύ προσεκτικό, ώστε να μη δίνει έναυσμα σε κάποιον να εκμεταλλευτεί αυτή τη διαδικασία. Είναι μια διαδικασία που προστατεύει τον καταναλωτή, που του δίνει μια δεύτερη ευκαιρία, αλλά την ίδια στιγμή προστατεύει και το δανειστή. Δίνει στο δανειστή μια δυνατότητα διαδικασίας, έτσι ώστε κι εκείνος να προχωρήσει πιο δεσμευτικά από το υπάρχον σύστημα σε μια ρύθμιση των χρεών. Διότι ουσιαστικά μιλάμε για μια διαδικασία ρύθμισης των χρεών που μπορεί να φτάσει σε βάθος χρόνου και στην απαλλαγή των χρεών.

Αυτό το σχέδιο νόμου ουσιαστικά βάζει ένα πλαίσιο λειτουργίας και για τις Τράπεζες. Το οποίο θα βοηθήσει και θα είναι υποστηρικτικό και για τις ίδιες τις Τράπεζες. Να εξετάζουν πάρα πολύ προσεκτικά τη δανειοληπτική ικανότητα του καταναλωτή. Δεύτερον, να προσαρμόσουν τις εσωτερικές τους διαδικασίες και τους δικούς τους μηχανισμούς έτσι ώστε να βρίσκονται πολύ πιο κοντά στο δανειολήπτη, να εξετάζουν την ικανότητα του δανειολήπτη να ανταποκρίνεται στα καθήκοντά του και να παίρνουν πρωτοβουλίες, μαζί με το δανειολήπτη, ρύθμισης κι επαναρύθμισης των χρεών. Αλλάζει με αυτό το σχέδιο νόμου το  διαπραγματευτικό πλαίσιο ανάμεσα στον καταναλωτή και στην Τράπεζα. Γι’ αυτό το θεωρούμε μια μεγάλη τομή και στο Δίκαιο της χώρας μας και μια τομή που προστατεύει το κοινωνικό δικαίωμα του πολίτη σε μια αξιοπρεπή διαβίωση και σε μια δεύτερη ευκαιρία».

Πρακτικά αυτή η ρύθμιση σημαίνει ότι οι καταναλωτές  που έχουν διαπιστωμένη και μόνιμη αδυναμία να αποπληρώσουν τα δάνειά τους μπορούν να απαλλαγούν από τα χρέη τους, εξοφλώντας με βάση το εισόδημα από την εργασία τους ένα μέρος των χρεών, που καθορίζεται από το Δικαστήριο και δεν μπορεί να είναι μικρότερο από το 10% των οφειλών. Αυτή είναι η κεντρική ιδέα, το κεντρικό ζητούμενο από την πρόταση την οποία θα κατατεθεί στη Βουλή.

Απαραίτητη προϋπόθεση για να συμβεί κάτι τέτοιο είναι να μην υφίστανται περιουσιακά στοιχεία και να μην επαρκούν τα τρέχοντα εισοδήματα του καταναλωτή για την ικανοποίηση των δανειακών του υποχρεώσεων. Ο οφειλέτης αναλαμβάνει την υποχρέωση να καταθέτει κάθε μήνα για 3 έως 5 χρόνια ένα μέρος του εισοδήματός του στους πιστωτές. Αν δεν τηρήσει τις υποσχέσεις του, τις δεσμεύσεις του, τότε δεν επέρχεται απαλλαγή από τα χρέη.

Απαλλαγή Χρεών
Η απαλλαγή του υπερχρεωμένου καταναλωτή επιδιώκεται σε 3 στάδια. Σε πρώτο στάδιο επιδιώκεται η εξωδικαστική επίλυση της διαφοράς, στη βάση ενός πλάνου εξυγίανσης των χρεών. Στο δεύτερο στάδιο και εφόσον δεν ευοδωθεί το πρώτο, ο οφειλέτης δικαιούται να υποβάλει αίτηση για έναρξη διαδικασίας απαλλαγής από τα χρέη, με σκοπό να επιδιωχθεί δικαστικά η συναινετική αποδοχή του. Εάν δεν αντικρούσουν το σχέδιο οι πιστωτές, οι Τράπεζες δηλαδή, εντός ορισμένης προθεσμίας λογίζεται ως αποδεχθέν. Στο τρίτο στάδιο, σε περίπτωση που δεν προκύψει συναινετική αποδοχή κατά την προηγούμενη φάση, ξεκινάει πλέον η δικαστική διαδικασία ρύθμισης των χρεών και ελέγχεται αυτεπάγγελτα αν πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις για την αιτούμενη απαλλαγή.

Ασφάλεια Περιουσιακών Στοιχείων
Το σχέδιο νόμου εισάγει και μέτρα προστασίας της πρώτης κατοικίας κατά τη διαδικασία ρύθμισης και απαλλαγής από τα χρέη. Ο οφειλέτης µπορεί να ζητήσει την εξαίρεσή της από την περιουσία που ρευστοποιείται για την ικανοποίηση των πιστωτών. Σε αυτή την περίπτωση αναλαμβάνει την υποχρέωση να εξοφλήσει σε χρονικό διάστηµα που δεν υπερβαίνει τα είκοσι έτη, µε περίοδο χάριτος και ευνοϊκούς όρους, ποσό οφειλών µέχρι το 85% της εµπορικής αξίας του ακινήτου, όπως αυτή αποτιµάται από το Δικαστήριο.