Ασφαλιστικό Περισκόπιο: Ασφάλιση Μεγάλων Έργων

Δεκάδες Έργα, συνολικού ύψους 5,6 δισ. ευρώ, έχει επιλέξει η Ελλάδα, για να ενταχθούν στο σχέδιο Γιούνκερ, όπως ανέφερε στη Βουλή ο υπουργός Οικονομίας Γιώργος Σταθάκης.

Σύμφωνα με το σχεδιασμό του υπουργείου, ήδη, το αμέσως προσεχές διάστημα, θα επικεντρωθεί στη διαμόρφωση δύο βασικών πακέτων έργων: Στην ανάπτυξη ενός δικτύου νέων μαρίνων, σε συνδυασμό με έργα αναβάθμισης, και περαιτέρω αξιοποίησης υφισταμένων.

• 20 ενεργειακά έργα εκτιμώμενου προϋπολογισμού 2.172.550.000 ευρώ.

Τα έργα που έχουν συμπεριληφθεί, αφορούν στο υποθαλάσσιο καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτη-Πελοπόννησος, στον τερματικό σταθμό LNG Β. Ελλάδας-Αλεξανδρούπολη (PCI), σε υβριδικούς σταθμούς (ηλιακοί-αιολικοί), μικρά υδροηλεκτρικά, αξιοποίηση γεωθερμικής ενέργειας σε υδροπονικό θερμοκήπιο, ανάπτυξη δικτύων διανομής στις Περιφέρειες Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, Κεντρικής Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και υλοποίηση 190 ομοειδών έργων μικρών ανεμογεννητριών, τα οποία ανήκουν σε 120 διαφορετικά επενδυτικά σχήματα.

• Πέντε έργα του τομέα υποδομών και μεταφορών εκτιμώμενου προϋπολογισμού 1.445.000.000 ευρώ.

Αφορούν στην ανάπτυξη δικτύου υδατοδρομίων, στη νότια επέκταση του περιφερειακού Υμηττού, έργα προαστιακού σιδηροδρόμου, ανάπτυξη του λιμένα Λαυρίου και την υποθαλάσσια οδική ζεύξη Πέραμα-Σαλαμίνα.

• Από τον κλάδο του τουρισμού: 

Έχουν προεπιλεγεί τρία έργα συνολικού εκτιμώμενου προϋπολογισμού 112.000.000 ευρώ για έργο ιαματικού τουρισμού, μετατροπή του TAE KWON DO σε συνεδριακό κέντρο και τον εκσυγχρονισμό του χιονοδρομικού κέντρου Παρνασσού.

• Από τον τομέα πληροφορικής και επικοινωνιών

Έχουν επιλεγεί πέντε έργα συνολικού εκτιμώμενου προϋπολογισμού 920.000.000 ευρώ. Αφορούν στο Εθνικό Ευρυζωνικό Σχέδιο (NGA Plan), πρόσβαση στο ίντερνετ με υψηλής και υπερ-υψηλής ταχύτητας συνδέσεις, ευφυείς μεταφορές και τον τομέα «έξυπνα κτίρια για την έξυπνη πόλη».

• Τέσσερα έργα από τον επενδυτικό τομέα της έρευνας, ανάπτυξης και καινοτομίας, συνολικού εκτιμώμενου προϋπολογισμού 594.000.000 ευρώ.

Αφορούν στη δημιουργία από το Ε.ΚΕ.Β.Ε. «Φλέμιγκ» της “Βιοτεχνόπολης” ενός καινοτόμου cluster βιοτεχνολογίας, προμήθεια και εξοπλισμό νέου σύγχρονου ωκεανογραφικού σκάφους από το ΕΛΚΕΘΕ, δημιουργία από την Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ του κόμβου καινοτομίας P4SEEN για την εξατομικευμένη ιατρική, πρόγραμμα αντικατάστασης των κινητήρων των πλοίων ακτοπλοΐας με κινητήρες Yροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) και την ανάπτυξη αντίστοιχων λιμενικών υποδομών.

• Πέντε ιδιωτικές βιομηχανικές επενδύσεις

Συνολικού προϋπολογισμού 349.000.000 ευρώ για την ίδρυση νέων βιομηχανικών μονάδων, επαναλειτουργία και τεχνολογική αναβάθμιση υφιστάμενων.

Τι συμβαίνει με την ασφαλιστική κάλυψη αυτών των έργων; 

Πολλά μεγάλα έργα ανάπτυξης, σημαίνει και μεγάλη έκθεση σε κίνδυνο πολλών ανθρώπων και κόστη δισεκατομμυρίων ευρώ να βρίσκονται στον αέρα!

Η ανάγκη για ασφάλιση είναι καθημερινή και διαρκής είτε πρόκειται για ασφάλιση τεχνικών έργων είτε επαγγελματικών χώρων (βιομηχανίες, βιοτεχνίες, ξενοδοχεία, γραφεία, καταστήματα κλπ) είτε για το ίδιο μας το σπίτι.

H υλοποίηση των τεχνικών έργων εμπεριέχει αβεβαιότητα. Kάθε τεχνικό έργο είναι εκτεθειμένο σε κινδύνους όπως: λανθασμένη μελέτη κακοτεχνία, ελαττωματικό υλικό, ανθρώπινη αμέλεια, ανωτέρα βία, φυσικά φαινόμενα, (σεισμός, πλημμύρα, παγετός κ.λπ.) φωτιά ή έκρηξη στον εργοτάξιο, αστοχίες κατασκευής, κατολίσθηση πρανούς, βραχυκύκλωμα,  κλοπή, κακόβουλες ενέργειες κ.λπ.

Το αποτέλεσμα από την επέλευση των παραπάνω κινδύνων μπορεί να είναι:

• Yλικές ζημιές στο ίδιο το έργο
• Yλικές ζημιές σε προϋπάρχουσα περιουσία
• Σωματικές βλάβες ή ακόμη και θάνατος στο Eργατοτεχνικό προσωπικό
• Υλικές ζημιές στις εγκαταστάσεις και στον μηχανολογικό εξοπλισμό
• Υλικές ζημιές, σωματικές βλάβες ή ακόμη και θάνατος τρίτων.

Σύμφωνα με την διεθνή πρακτική η ασφάλιση τεχνικού έργου αποτελεί πάγια θεσμική απαίτηση. Αναφέρουμε την περίπτωση της Γαλλίας όπου έχει καθιερωθεί η υποχρεωτική ασφάλιση της δεκαετούς εγγύησης του κατασκευαστή σε όλα τα ιδιωτικά ή δημόσια οικοδομικά έργα και την περίπτωση της Ιταλίας όπου η ασφάλιση έχει γίνει υποχρεωτική σε όλα τα δημόσια έργα.

Eίναι προφανές πως πολλά από τα σύγχρονα κατασκευαστικά επιτεύγματα (ειδικά υψηλά κτίρια, γέφυρες, σήραγγες κ.λπ.) δεν θα κατασκευάζονταν, εάν προηγουμένως δεν υπήρχε οικονομική εξασφάλιση για την περίπτωση που ζημιογόνα φυσικά φαινόμενα ή ανθρώπινα λάθη θα απειλούσαν τη βιωσιμότητα του εκάστοτε εγχειρήματος αλλά και των ίδιων των φορέων υλοποίησής του.

Ας αναλογιστούμε τον θετικό ρόλο της ασφάλισης στην αντιμετώπιση των ζημιογόνων γεγονότων όπως οι κατολισθήσεις, παλαιότερα, σε περιοχές του εθνικού οδικού δικτύου, πλημμύρες και σεισμοί σε διάφορες περιοχές της χώρας κ.λπ.

Παράλληλα, εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς πως θα ήταν αδιανόητο να γίνουν χωρίς πλήρη και ουσιαστική ασφάλιση έργα όπως του Mετρό Aθηνών, της Αττικής Οδού, της γέφυρας Pίου – Aντιρρίου, της εθνικής οδού Πατρών – Αθηνών και Αθηνών – Θεσσαλονίκης – Ευζώνων (ΠΑΘΕ), της Eγνατίας, των έργων OΣE, ΟΛΠ, κ.λπ.

Διαβάστε στο επόμενο κεφάλαιο τις ισχύουσες καλύψεις στα τεχνικά έργα που γίνονται στην χώρα μας.

ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΛΥΨΕΙΣ ΣΤΑ ΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ

Καταρχήν, για αναλυτικές πληροφορίες ο κάθε ενδιαφερόμενος θα πρέπει να απευθύνεται στην ασφαλιστική του εταιρεία.

Όταν ζητούμε πληροφορίες από την ασφαλιστική μας εταιρεία επιμένουμε να μας επισκεφθεί ο ασφαλιστικός της σύμβουλος στον οποίο χωρίς καμία υποχρέωση ή κόστος από πλευράς μας θέτουμε υπόψη του το υπό ασφάλιση έργο και ζητούμε να μας δώσει αναλυτική γραπτή προσφορά ανά κατηγορία κάλυψης συνοδευόμενη από ενημερωτικό φυλλάδιο για κάθε μια κατηγορία.

Του ζητούμε επίσης να υπογραμμίσει τις εξαιρέσεις.

Περιληπτικά oι ασφαλιστικές καλύψεις, οι οποίες αφορούν το χώρο των τεχνικών έργων/κατασκευών κατηγοριοποιούνται ως εξής:

• Ασφάλιση κατά παντός κινδύνου Εργολάβων. Ασφαλίζονται όλα τα έργα κατασκευών όπως κτίρια κάθε φύσεως, εργοστάσια, δρόμοι, σιδηρόδρομοι, σήραγγες, γέφυρες, αεροδρόμια, λιμάνια, μαρίνες, φράγματα κ.λπ.
• Ασφάλιση κατά παντός κινδύνου ανέγερσης – συναρμολόγησης.
• Ασφαλίζονται όλα τα έργα συναρμολόγησης μεταλλικών κατασκευών ή/και μηχανημάτων όπως υδραυλικά έργα (σωληνώσεις, διώρυγες, φράγματα), ατμοστρόβιλοι, αεροστρόβιλοι, ηλεκτροκινητήρες, μετασχηματιστές, γεννήτριες, τυπογραφικές μηχανές, μηχανές κατασκευής χαρτιού, εναέριες γραμμές μεταφοράς ενέργειας, μηχανήματα παραγωγής κλπ. Ασφάλιση Μηχανικού Εξοπλισμού Κατασκευής Τεχνικών Έργων.
• Ασφαλίζονται τα διάφορα μηχανήματα και ο εξοπλισμός εργοταξίου όπως γερανοί, προωθητήρες γαιών, εκσκαφείς, graders, οδοστρωτήρες, δονητές, φορτωτές, εξοπλισμός έλξης, μηχανές σκυροδέματος, αεροσυμπιεστές, αντλίες, φορτηγά ή άλλα οχήματα του εργοταξίου κλπ. Ασφάλιση Αποπερατωμένων Έργων Πολιτικού Μηχανικού.
• Ασφαλίζονται τα αποπερατωμένα έργα Πολιτικού Μηχανικού όπως φράγματα, γέφυρες, σήραγγες, λιμάνια, δρόμοι κ.λπ.
• Ασφάλιση Μηχανικών Βλαβών Μηχανημάτων
• Ασφαλίζονται ζημίες που θα υποστούν τα ίδια τα μηχανήματα παραγωγής και κινητήριας δύναμης εργοστασίων κ.λπ χώρων.
• Ασφάλιση Έκρηξης από Δοχεία Πίεσης
• Ασφαλίζονται οι λέβητες, οι ενσωματωμένοι οικονομητές και οι σωληνώσεις τροφοδοσίας ατμού ή νερού.
• Ασφάλιση Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού
• Ασφαλίζονται όλες οι κατηγορίες ηλεκτρονικού εξοπλισμού όπως συστήματα επεξεργασίας πληροφοριών (ηλεκτρονικοί υπολογιστές κ.λπ), ηλεκτρονικά μηχανήματα ιατρικής χρήσης (διαγνωστικά κλπ), τηλεπικοινωνιακές εγκαταστάσεις κ.λπ.
• Ασφάλιση πολυετούς εγγύησης του αποπερατωμένου έργου
• Ασφαλίζεται η Επαγγελματική Αστική Ευθύνη Κατασκευαστού, όπου καλύπτονται οι ζημιές στο έργο, οι οποίες εκδηλώνονται μετά την παράδοσή του. Πολλά κρυφά ελαττώματα της κατασκευής (ουσιώδεις ατέλειες, κακοτεχνίες) μη αντιληπτά κατά την παράδοση – παραλαβή.

Aσφάλιση επαγγελματικής ευθύνης μελετητή

Ασφαλίζεται κάθε ζημιά στο έργο ή σε τρίτους, η οποία ανάγεται σε λάθος ή ακούσια παράλειψη εκ μέρους του μελετητή / συμβούλου κατά την άσκηση της δραστηριότητάς του σύμφωνα με τους αντίστοιχους κανόνες της τέχνης και της επιστήμης.

H ασφάλιση της επαγγελματικής ευθύνης μελετητή μπορεί να γίνει σε ενιαία βάση για κάθε συγκεκριμένο έργο ή σε ετήσια βάση καλύπτοντας την ευθύνη που απορρέει από την άσκηση της εν γένει δραστηριότητος του μελετητικού γραφείου.

Διαβάστε στο επόμενο κεφάλαιο για τις αντασφαλίσεις και τον εποπτικό ρόλο της Τράπεζας της Ελλάδας.

ΑΛΛΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Στην ασφαλιστική ορολογία, κίνδυνος ονομάζεται το ασφαλιζόμενο αντικείμενο είτε αυτό είναι σπίτι, ξενοδοχείο, εργοστάσιο, κατασκευή ενός τεχνικού έργου κ.λπ.

Αντασφαλιστική εταιρεία είναι εκείνη η ασφαλιστική εταιρεία στην οποία η πρωτασφαλίστρια εταιρεία ασφαλίζει κάποιο ποσοστό ενός κινδύνου. Το ποσοστό που κρατά η ίδια η πρωτασφαλίστρια λέγεται ιδία κράτηση.

Η αντασφάλιση γίνεται ώστε η πρωτασφαλίστρια να κατανέμει τον κίνδυνο και παράλληλα να έχει την δυνατότητα να πληρώσει αποζημίωση στην περίπτωση ζημίας η οποία ζημία θα είναι μεγαλύτερη από το ενεργητικό της.

Έτσι, εάν μια ασφαλιστική εταιρεία έχει ενεργητικό π.χ. 2 δισ. ευρώ, μπορεί να εκδώσει συμβόλαιο ασφάλισης για κάλυψη πολύ μεγαλύτερων κεφαλαίων χωρίς να κινδυνεύει να πτωχεύσει στην περίπτωση ζημιών.

Ο έλεγχος κατά πόσο μια ασφαλιστική μπορεί να αντεπεξέλθει σε πιθανές απαιτήσεις αποζημίωσης γίνεται από το αρμόδιο υπουργείο και την εποπτική αρχή, σύμφωνα με το Solvency II.

Ενώ ο ίδιος νόμος, δημιουργεί και το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τις ασφαλιστικές εταιρείες για την επιλογή τοποθέτησής τους σε μακροπρόθεσμες επενδύσεις, όπως είναι οι επενδύσεις σε έργα υποδομής, κίνηση που στην δεδομένη περίπτωση είναι καθοριστική για την επένδυση των αποθεματικών των ασφαλιστικών επιχειρήσεων.

Ζημία είναι ένα τυχαίο, βίαιο και μη προβλέψιμο γεγονός το οποίο θα έχει σαν συνέπεια την καταστροφή περιουσιακών στοιχείων ή την πρόκληση σωματικών βλαβών. Η ζημία μπορεί να είναι θετική δηλ. να ζημιώσει απτά αντικείμενα ή αποθετική δηλ. εξαιτίας της θετικής ζημίας να ζημιώσει η εισροή κεφαλαίων όπως για παράδειγμα σε μια περίπτωση φωτιάς όπου καταστρέφεται π.χ. ο παραγωγικός εξοπλισμός μιας εταιρείας με αποτέλεσμα την αδυναμία παραγωγής, δηλαδή πωλήσεων, με συνέπεια την μείωση των εσόδων ή, για σωματικές βλάβες, την αδυναμία εργασίας άρα τον μηδενισμό εισροής εσόδων για τον παθόντα και την οικογένειά του.

Η σχέση ασφαλιστικής εταιρείας και ασφαλισμένου οριοθετείται από το συμβόλαιο ασφάλισης το οποίο είναι ένα νομικό κείμενο.

Η αντίληψη ορισμένων ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες δεν πληρώνουν πηγάζει από τους μη ενημερωμένους ασφαλισμένους οι οποίοι δεν γνωρίζουν επακριβώς για ποιους κινδύνους ασφαλίζονται. Δηλαδή δεν γνωρίζουν τους ειδικούς όρους ασφάλισης και τους εξαιρούμενους κινδύνους.

Τα ασφαλιστήρια συμβόλαια αποτελούνται: Από ένα γενικό κείμενο όπου καθορίζονται οι ασφαλιζόμενοι κίνδυνοι από ένα ενσωματωμένο κείμενο εξαιρέσεων όπου αναγράφονται οι κίνδυνοι που εξαιρούνται και δεν καλύπτονται.

Για να περιληφθούν οι κίνδυνοι αυτοί στο περίγραμμα ασφάλισης εκδίδεται πρόσθετη πράξη με ειδικούς όρους με την οποία εξαιρείται η εξαίρεση κάλυψης. Για παράδειγμα στο βασικό ασφαλιστήριο τεχνικών έργων δεν καλύπτεται ζημία που θα προέλθει από δονήσεις κρουστικών ή άλλων εργαλείων. Με την πρόσθετη πράξη ασφάλισης δονήσεων και με επιπλέον καταβολή ασφαλίστρου η ζημία καλύπτεται.

Διαβάστε στο επόμενο κεφάλαιο τι πρέπει να γνωρίζει ο ασφαλιζόμενος φορέας πριν προχωρήσει σε ασφάλιση κάποιου μεγάλου έργου.

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΑΣΦΑΛΙΖΟΜΕΝΟΣ

Ο ασφαλιζόμενος θα πρέπει να γνωρίζει τους καλυπτομένους κινδύνους. Να γνωρίζει δηλαδή τους όρους ασφάλισης. Για τα τεχνικά έργα ένα πολύ σημαντικό σημείο ασφάλισης είναι αυτό της αποκομιδής ερειπίων (μπαζών) που θα δημιουργηθούν σε περίπτωση ζημίας και θα πρέπει πάντα να ζητείται σαν κάλυψη.

• Να έχει προσδιορίσει επακριβώς τα ασφαλιζόμενα αντικείμενα και τις αξίες τους για να αποφύγει την υπασφάλιση ή συνασφάλιση.
• Να γνωρίζει την έννοια ασφάλισης σε πρώτο κίνδυνο. Η ασφάλιση σε πρώτο κίνδυνο σημαίνει ότι δεν θα ληφθεί υπ’όψη η όποια συνασφάλιση αλλά το ποσό πρώτου κινδύνου θα είναι το μέγιστο της ευθύνης αποζημίωσης από την ασφαλιστική εταιρεία. Σαν παράδειγμα αναφέρουμε ασφάλιση δονήσεων σε πρώτο κίνδυνο έναντι ποσού έστω 10,000,000 ευρώ. Εάν στην συγκεκριμένη περίπτωση τα ασφαλισμένα αντικείμενα υποστούν ζημία από δονήσεις έστω 5,000,000 ευρώ και η πραγματική τους αξία συνολικά έστω ότι είναι 100,000,000 ευρώ, δεν θα υπολογιστεί συνασφάλιση αλλά θα δοθεί αποζημίωση 5,000,000 ευρώ. Εάν η ζημία είναι μεγαλύτερη από 10,000,000 ευρώ, η αποζημίωση δεν θα ξεπεράσει τα 10,000,000 ευρώ.
• Να γνωρίζει την έννοια της παλαιότητας. Εάν ένα περιουσιακό στοιχείο έχει χρησιμοποιηθεί για κάποιο χρόνο και χρειασθεί να αντικατασταθεί τότε εάν η αντικατάσταση γίνει με καινούργιο ο ασφαλισμένος κερδίζει από την αντικατάσταση αυτή. Θα πρέπει συνεπώς να υπολογισθεί και κάποια συμμετοχή του. Η συμμετοχή αυτή είναι η έννοια της παλαιότητας. Το ποσοστό παλαιότητας ποικίλει και εξαρτάται από την προσδοκώμενη ζωή του περιουσιακού στοιχείου με μέγιστο το 50%. Το πρόβλημα της παλαιότητας μπορεί να παρακαμφθεί εάν ζητηθεί ασφάλιση σε αξία καινούργιου χωρίς υπολογισμό παλαιότητας.
• Να γνωρίζει την έννοια της απαλλαγής. Κάθε ασφαλιστήριο συμβόλαιο εμπεριέχει απαλλαγή υπέρ της ασφαλιστικής εταιρείας που είτε είναι συγκεκριμένο ποσό για κάθε ζημία είτε ποσοστό επί της ζημίας. Θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι η μεγαλύτερη απαλλαγή επιδρά στην μείωση του ασφαλίστρου.
• Να γνωρίζει τι πρέπει να κάνει σε περίπτωση ζημίας. Οι πληροφορίες αυτές είναι γραμμένες σε κάθε ασφαλιστήριο συμβόλαιο. Ο ασφαλισμένος θα πρέπει μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα να ενημερώσει με έγγραφό του την ασφαλιστική του εταιρεία η οποία αναλόγως την ζημία θα του δώσει οδηγίες τι πρέπει να κάνει. πρέπει να κάνει. Σε περίπτωση επειγόντων εργασιών θα πρέπει να φωτογραφίσει την κατάσταση αμέσως μετά την ζημία και να προχωρήσει στην προστασία των περιουσιακών στοιχείων ώστε να μειωθεί ή πιθανή αύξηση της ζημίας. Κάθε έξοδο για την προστασία αύξησης της ζημίας είναι αποζημιωτέο. Εάν δεν γίνει προσπάθεια προστασίας και η ζημία αυξηθεί εξ’αιτίας της ελλιπούς προστασίας τότε η επιπλέον αυτή ζημία δεν θα βαρύνει την ασφαλιστική εταιρεία.

Διαβάστε στο επόμενο κεφάλαιο για την προασφαλιστική επιθεώρηση.

ΠΡΟΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

Πριν την ανάληψη ασφάλισης τεχνικού έργου η ασφαλιστική εταιρεία διενεργεί προασφαλιστική επιθεώρηση. Κατά την προασφαλιστική επιθεώρηση συμπληρώνεται σχετικό ερωτηματολόγιο στο οποίο επισυνάπτονται τα εξής στοιχεία (η παρακάτω κατάσταση αναπροσαρμόζεται ανάλογα με τον κίνδυνο:

• προκήρυξη έργου
• σύμβαση έργου
• τεχνική περιγραφή των εργασιών που θα εκτελεστούν
• γενικό σχέδιο εργολαβίας (κατόψεις – τομές)
• διάγραμμα χρονικού προγραμματισμού
• σχέδια εδαφολογικής μελέτης
• τοπογραφικό
• αναλυτική περιγραφή μηχανημάτων
• έτος κτήσης
• αξία καινούργιου
• σχέδιο ασφάλειας και υγείας και
• φάκελο ασφάλειας και υγείας

Κατά το στάδιο προασφαλιστικού ελέγχου δίδεται επίσης βαρύτητα και στους υπεργολάβους που πιθανώς επιλεχθούν για την κατασκευή τμημάτων του έργου.

Το κόστος ασφάλισης εξαρτάται άμεσα από την επικινδυνότητα του έργου. Ειδικά για μεγάλα έργα ή για έργα ειδικών κατασκευών, η ασφαλιστική εταιρεία (με βάση την τεχνική περιγραφή των εργασιών που θα γίνουν) ανατρέχει σε στατιστικά δεδομένα ζημιών παρελθόντων ετών και στην δόκιμη εμπειρία του ευρύτερου ασφαλιστικού – αντασφαλιστικού χώρου και ανάλογα αποδέχεται η απορρίπτει την ασφάλιση.

H κατανομή των κινδύνων για ενδεχόμενες ζημιές ή απώλειες, στα πλαίσια ή εξαιτίας του έργου, γίνεται μεταξύ των δύο συμβαλλομένων (κύριος του έργου και ανάδοχος). H κατανομή των διαφόρων κινδύνων θα πρέπει να αναφέρεται ρητά στη γενική συγγραφή υποχρεώσεων της αντίστοιχης σύμβασης.

Tα βασικά κριτήρια για τα οποία γίνεται η κατανομή και αντίστοιχα η ανάληψη των παραπάνω κινδύνων του έργου είναι τόσο η αστική / συμβατική ευθύνη, όσο και η αντικειμενική δυνατότητα του κάθε συμβαλλομένου να παρέμβει προκειμένου να ελαχιστοποιήσει ή να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τον εκάστοτε κίνδυνο.

Ο κύριος του έργου που συνήθως απαιτεί την ασφάλιση θα πρέπει να έχει προδιαγράψει ακριβώς τι κινδύνους πρέπει να περιλαμβάνει το συμβόλαιο ασφάλισης ώστε το έργο να είναι πραγματικά ασφαλισμένο.

Με αυτό τον στόχο, εναπόκειται στον φορέα ανάθεσης έργων μετά από μελέτη να συντάξει πίνακα αναγκαίων ασφαλιστικών καλύψεων ώστε να ομογενοποιηθούν τα προσκομιζόμενα συμβόλαια ασφάλισης για κάθε έργο. Η προσθήκη επιπλέον όρων ασφάλισης εκτός των αναγκαίων εναπόκειται στον ασφαλισμένο και στις συμβουλές που θα του δώσει ο ασφαλιστής του.

Διαβάστε στο επόμενο κεφάλαιο πως πρέπει να επιλέγετε μια ασφαλιστική εταιρεία!

Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΜΙΑΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

Όταν κάποιος επιλέγει την ασφαλιστική εταιρεία στην οποία θα ασφαλιστεί (και αυτό ισχύει για όλες τις ασφαλίσεις είτε τεχνικών έργων είτε επαγγελματικών χώρων) εκτός από την σχέση αμοιβαίας εμπιστοσύνης θα πρέπει να συνεκτιμά μεταξύ άλλων:

• την τεχνογνωσία της ασφαλιστικής εταιρείας
• την αφοσίωσή της στην ποιοτική εξυπηρέτηση του ασφαλισμένου
• την δυναμική της αντασφαλιστικής της εταιρείας

Διαβάστε στο επόμενο κεφάλαιο τι ισχύει για τους πραγματογνώμονες μετά από την εφαρμογή του Solvency II

Ο ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΩΝ

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του επαγγέλματος του πραγματογνώμονα. Κάποιος δηλώνει στην Εφορία ότι θα ασκήσει το επάγγελμα και αμέσως μετά μπορεί να ξεκινήσει να το εξασκεί χωρίς κανέναν έλεγχο από πουθενά για τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα που πρέπει να διαθέτει ώστε το έργο του να είναι έργο κύρους και αδιαμφισβήτητο.

Την απουσία συγκεκριμένου νομικού πλαισίου επιχειρούσε να καλύψει το μέχρι πρότινος ισχύον νομικό πλαίσιο του ν.δ. 400/1970 (ΦΕΚ Α 10), όπου γινόταν μία περιορισμένη αναφορά στις αρμοδιότητες και τα καθήκοντα πραγματογνωμόνων που διορίζονταν από τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις για την εκτίμηση πραγματοποιηθείσας ζημίας και τον καθορισμό της οφειλόμενης αποζημίωσης.

Ειδικότερα, κατά το άρθρο 29 παρ. 1 του ως άνω νομοθετικού διατάγματος,  προβλεπόταν η υποχρέωση των διοριζόμενων από την ασφαλιστική επιχείρηση πραγματογνωμόνων να κοινοποιούν στον ζημιωθέντα ασφαλισμένο αντίγραφο της συνταχθείσας έκθεσης, σχετικά με την εκτίμηση της ζημίας και τον καθορισμό της οφειλόμενης αποζημίωσης.

Η ίδια ακριβώς υποχρέωση εμπεριέχεται και στον νέο νόμο 4364/2016 (ΦΕΚ Α 13 5.2.2016) για την προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στην Οδηγία 2009/138/ΕΚ (Solvency II), με τον οποίο από την 1η Ιανουαρίου 2016 καταργήθηκε το ν.δ. 400/1970. Ειδικότερα, στο άρθρο 259 του νέου νόμου επαναλαμβάνονται σχεδόν πανομοιότυπες οι διατάξεις των δύο πρώτων παραγράφων του άρθρου 29 ν.δ. 400/1970, συμπεριλαμβανομένης συνεπώς και της υποχρέωσης των πραγματογνωμόνων για κοινοποίηση της έκθεσής τους στον ζημιωθέντα ασφαλισμένο.

Σημαντική τροποποίηση, ωστόσο, σημειώνεται με την παράγραφο 3 του άρθρου 259, όπου πέραν της ως άνω υποχρέωσης κοινοποίησης, ο νέος νόμος προβλέπει και την υποχρέωση των πραγματογνωμόνων, είτε φυσικών είτε νομικών προσώπων, να ενεργούν αμερόληπτα, ανεξάρτητα και χωρίς προκατάληψη, με σκοπό την εξέταση και εκτίμηση της δηλωθείσας ζημίας ή/και απώλειας, σύμφωνα με τους γενικούς και ειδικούς όρους του εκάστοτε ασφαλιστηρίου συμβολαίου.

Με την προσθήκη αυτή φαίνεται να αναβαθμίζεται ουσιωδώς ο ρόλος του πραγματογνώμονα στη διαδικασία της ασφαλιστικής αποζημίωσης. Ενώ πλέον, καλείται να ασκεί τα καθήκοντά του σε πλήρη ανεξαρτησία από την ασφαλιστική εταιρεία.

Περαιτέρω, η αναβάθμιση του ρόλου των πραγματογνωμόνων σημειώνεται και από το αυστηρότερο πλαίσιο κυρώσεων που εισάγεται με τον νέο νόμο 4364/2016. Σύμφωνα με το πλαίσιο του προϊσχύοντος ν.δ., για τους πραγματογνώμονες προβλεπόταν η επιβολή μόνο ποινικών κυρώσεων (φυλάκισης τουλάχιστον ενός μηνός και χρηματική ποινή), εάν κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους προέβαιναν εν γνώσει τους σε ψευδείς εκτιμήσεις ή δηλώσεις προς όφελος του ασφαλιστή ή του ζημιωθέντος ασφαλισμένου (άρθρο 46). Στην ως άνω ποινική κύρωση, η οποία επαναλαμβάνεται πανομοιότυπη στον νέο νόμο (άρθρο 258 παρ. 4), προστίθενται πλέον οι προβλεπόμενες στο άρθρο 256 διοικητικές κυρώσεις που δύναται να επιβάλει η Εποπτική Αρχή και στους πραγματογνώμονες, για παραβάσεις της ασφαλιστικής νομοθεσίας γενικώς και του συγκεκριμένου νόμου ειδικότερα. Οι διοικητικές μάλιστα κυρώσεις επιβάλλονται ανεξαρτήτως της εφαρμογής των οικείων ποινικών διατάξεων του νόμου και αντίστροφα.

Ο πραγματογνώμων, σαν τεχνικός σύμβουλος οριζόμενος από την ασφαλιστική εταιρεία ερευνά και βεβαιώνει την αιτία γένεσης της ζημίας και αποτιμά το κόστος αποκατάστασής της. Εάν για την αιτία γένεσης έχει ορισθεί επιτροπή πραγματογνωμόνων από Δημόσια Αρχή πχ. Πυροσβεστική Υπηρεσία, Αστυνομία, Υπουργείο κλπ συνεργάζεται στενά με την επιτροπή αυτή και παρακολουθεί το έργο της και τις διαδικασίες έρευνας επεμβαίνοντας όπου χρειάζεται.

Ο πραγματογνώμων επιβάλλεται να έχει πολύπλευρες γνώσεις χωρίς όμως να έχει αναγκαία απόλυτα εξειδικευμένες γνώσεις δηλ. να είναι generalist και όχι specialist. Εάν χρειαστούν οι ειδικές γνώσεις δηλ. οι γνώσεις που εισχωρούν σε μεγάλο βάθος τότε προσλαμβάνει συμβούλους που κατέχουν τις απόλυτα εξειδικευμένες γνώσεις και μαζί προχωρούν προς το κέντρο του προβλήματος και της λύσης σε συνεργασία με τον τεχνικό σύμβουλο που όρισε ο ασφαλισμένος.

Για την κάλυψη ειδικών αναγκών και εφ’όσον η τεχνογνωσία του Ελληνικού δυναμικού δεν επαρκεί, ο πραγματογνώμων πρέπει να διαθέτει την δυνατότητα υποστήριξης από διεθνές δίκτυο ειδικών καθώς και εργαστηριακής στήριξης.

Ο πραγματογνώμων παρακολουθεί την μέθοδο και την εξέλιξη της αποκατάστασης της ζημίας, διαπραγματεύεται με τους επισκευαστές και ελέγχει τα προσκομιζόμενα δικαιολογητικά δαπανών. Μετά το πέρας της αποκατάστασης της ζημίας συντάσσει αναλυτική έκθεση πραγματογνωμοσύνης.

Προβλέπονται ποινικές ευθύνες σε περίπτωση που αποδειχθεί μεροληψία. Σε θεσμικό επίπεδο θα πρέπει να τονιστεί και να γίνει κατανοητό ότι η ασφάλιση δεν υποκαθιστά την ποιότητα που θα πρέπει να υπάρχει σε όλες τις φάσεις κάθε έργου από την μελέτη μέχρι την τελική παράδοση.

Θα πρέπει να έχουμε υπόψη ότι η ασφάλιση δεν είναι το ορθό καταφύγιο όσων συνειδητά παραδίδουν έργα μειωμένης ποιότητας και τεχνικής ανεπάρκειας.