Τα θεμελιώδη αίτια της κατάρρευσης των χρηματοπιστωτικών αγορών

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Gutenberg το βιβλίο των κ. Δημήτρη Σπαρτιώτη και Γιάννη Στουρνάρα με τίτλο “Τα θεμελιώδη αίτια της κατάρρευσης των τραπεζών και των χρηματοπιστωτικών αγορών – Η εμπειρία 2007-2009”. Το βιβλίο παρουσιάσθηκε την Τετάρτη 12 Ιανουαρίου στις 6 το απόγευμα στην Ιστορική και Εθνολογική Εταιρία της Ελλάδος (Μέγαρο Παλαιάς Βουλής, Σταδίου 13) από τους καθηγητές Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Βασίλη Δρουκόπουλο, Σταύρο Θωμαδάκη και Βασίλη Ράπανο (Πρόεδρο της Εθνικής Τράπεζας), με συντονιστή τον δημοσιογράφο Μπάμπη Παπαδημητρίου.

Το βιβλίο αυτό πραγματεύεται τα θεμελιώδη αίτια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2007-2008. Η κρίση αυτή, που το τέλος της δεν έχουμε δει ακόμα, έχει χαρακτηριστεί ως η δεύτερη χειρότερη μετά από τη Μεγάλη Ύφεση του 1930. Αφορμή για την κρίση του 2007 αποτέλεσε η κατάρρευση της αγοράς των ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων χαμηλής πιστοληπτικής αξιολόγησης (subrime mortgages), η οποία γρήγορα επεκτάθηκε σε όλο το χρηματοπιστωτικό σύστημα και στην πραγματική οικονομία. Τα πραγματικά αίτια όμως βρίσκονται αλλού, και δεν εντοπίζονται μόνο σε οικονομικούς λόγους, αλλά και σε γεωπολιτικούς, με την ανάδειξη νέων παγκόσμιων δυνάμεων όπως η Κίνα, που άλλαξαν τις υπάρχουσες οικονομικές αλλά και γεωπολιτικές ισορροπίες.

Σκοπός του βιβλίου είναι η αναλυτική παρουσίαση των βασικών αιτίων της κρίσης. Το πρώτο μέρος ασχολείται με τις νέες μορφές πιστωτικών ιδρυμάτων και αγορών, τον ρόλο της διατραπεζικής διαμεσολάβησης και τους κινδύνους που δημιουργεί, καθώς και με τη σημασία της ρευστότητας για την αποτίμηση αξιών. Το δεύτερο μέρος ασχολείται με τον πιστωτικό κίνδυνο, τα παράγωγα προϊόντα και τα ασφάλιστρα πιστωτικού κινδύνου (CDS), τη μόχλευση, τα υποδείγματα αξιολόγησης κινδύνων καθώς και με τον ρόλο των οίκων πιστωτικής αξιολόγησης. Το καταληκτικό κεφάλαιο του βιβλίου, εν είδει επιλόγου, συνοψίζει τα αίτια της κρίσης: Μακροοικονομικές ανισορροπίες, απορύθμιση, μόχλευση, ανεπαρκής εκτίμηση κινδύνου, δημιουργική λογιστική, κίνητρα και αποδοχές. Αναφέρονται επίσης ορισμένες προτάσεις που συζητούνται επί του παρόντος για το κανονιστικό πλαίσιο εποπτείας και ελέγχου του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Ο Δημήτρης Σπαρτιώτης είναι μηχανικός ηλεκτρονικών υπολογιστών και πληροφορικής, με μεταπτυχιακές σπουδές στη χρηματοοικονομική. Σήμερα είναι ερευνητής σε χρηματοοικονομικά μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Columbia. Ο Γιάννης Στουρνάρας είναι καθηγητής στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών και Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ.

Αλ. Λιδωρίκης (ANA)