Ποιος θα δώσει τις μάχες για την ασφαλιστική διαμεσολάβηση;

Η διαμεσολάβηση δεν χρειάζεται μόνο θεσμική εκπροσώπηση. Χρειάζεται μετρήσιμο έργο, ανθρώπους με επιρροή και διάθεση να συγκρουστούν όταν διακυβεύονται τα συμφέροντα του κλάδου.

Του Νίκου Μωράκη

Οι τελευταίες δημόσιες τοποθετήσεις γύρω από τις σχέσεις της ΠΟΑΔ με την ΕΑΔΕ και τη συμμετοχή στην BIPAR επαναφέρουν στην επιφάνεια ένα χρόνιο πρόβλημα της ασφαλιστικής διαμεσολάβησης:

Την πολυδιάσπαση της εκπροσώπησής της

Ανακοινώσεις, απαντήσεις, αιχμές και διαφορετικές εκδοχές γεγονότων του παρελθόντος συνθέτουν ξανά μια εικόνα εσωστρέφειας. Μια εικόνα που δεν αφορά μόνο τις σχέσεις συγκεκριμένων διοικήσεων ή προσώπων. Επηρεάζει το κύρος και, τελικά, τη διαπραγματευτική δύναμη ολόκληρου του κλάδου.

Όσα ακολουθούν γράφονται στο πλαίσιο μιας υγιούς και ουσιαστικής δημόσιας συζήτησης, η οποία οφείλει κάποια στιγμή να γίνει. Σκοπός μας δεν είναι να δημιουργήσουμε εντυπώσεις ή να οξύνουμε ακόμη περισσότερο τις αντιπαραθέσεις. Σκοπός είναι να τεθούν καθαρά τα ερωτήματα, να ακουστούν συγκεκριμένες απαντήσεις και, τελικά, να βρεθεί μια ουσιαστική λύση προς όφελος της ασφαλιστικής διαμεσολάβησης.

Ας ξεκινήσουμε, λοιπόν, από τα δεδομένα.

Η θεσμική ιδιότητα δεν αρκεί

Η ΠΟΑΔ είναι το μοναδικό πανελλαδικό δευτεροβάθμιο συνδικαλιστικό όργανο της ασφαλιστικής διαμεσολάβησης, το οποίο συγκροτείται από πρωτοβάθμια σωματεία. Πρόκειται για μια θεσμική πραγματικότητα που δεν μπορεί να παραγνωρίζεται ή να υποβαθμίζεται.

Από εκεί και πέρα, όμως, προκύπτει ένα εύλογο ερώτημα: ποιο είναι το απτό έργο της; Καλόπιστα ρωτάμε καθώς στο αρχείο μας βρήκαμε μόνο ανακοινώσεις, προτάσεις, απόψεις & μνημόνια συνεργασίας. Μπορεί η σημερινή διοίκησή της, να απαριθμήσει συγκεκριμένες παρεμβάσεις, διεκδικήσεις και νίκες υπέρ της ασφαλιστικής διαμεσολάβησης; Όχι γενικές διακηρύξεις και θεωρητικές τοποθετήσεις, αλλά αποτελέσματα που συνοδεύονται από στοιχεία και αποδείξεις.

Γιατί η θεσμική υπόσταση δεν αποτελεί από μόνη της πιστοποιητικό αποτελεσματικότητας. Η εκπροσώπηση κρίνεται από όσα καταφέρνει για τους ανθρώπους που υπηρετεί.

Στον αντίποδα, υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι, χωρίς να προβάλλουν συνεχώς μια τυπική συνδικαλιστική ιδιότητα, και χωρίς να ανήκουν στην ΠΟΑΔ, έχουν αποδεδειγμένα παράξει έργο για τη διαμεσολάβηση. Και τους αναφέρω ονομαστικά: Γιάννης Χατζηθεοδοσίου και Δημήτρης Γαβαλάκης. Αυτή είναι η δική μου δημόσια θέση.

Πάμε τώρα στην ΠΟΑΔ & την ΕΑΔΕ

Η ΕΑΔΕ έχει διαφορετική σύνθεση και διαφορετικό θεσμικό χαρακτήρα. Από την ίδρυσή της, όμως, υπήρξε ένα σχήμα με ουσιαστική συνεισφορά σε σημαντικά ζητήματα της αγοράς, αλλά και στην ευρωπαϊκή εκπροσώπηση της διαμεσολάβησης. Ιδιαίτερα μέσα από τη συντονισμένη προσπάθεια με το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών (κυρίως) αλλά και τα Επαγγελματικά Επιμελητήρια Θεσσαλονίκης & Πειραιά, καταγράφηκαν παρεμβάσεις με πραγματικό αποτύπωμα.

Οι δύο φορείς (ΕΑΔΕ & ΠΟΑΔ) δεν είναι θεσμικά ταυτόσημοι. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι πρέπει να λειτουργούν ανταγωνιστικά. Η αναγνώριση των διακριτών ρόλων τους θα έπρεπε να αποτελεί αφετηρία συνεργασίας και όχι αιτία διαρκούς σύγκρουσης.

Κάνω αυτή τη δουλειά δώδεκα χρόνια, συγκεκριμένα από το 2014. Στα πρώτα χρόνια της ΕΑΔΕ, επί προεδριών Γιώργου Καραβία στον ΣΕΜΑ, Ελένης Γρυπάρη στον ΠΣΑΣ, Δημήτρη Γαβαλάκη στον ΠΣΣΑΣ (σήμερα ΕΣΑΠΕ), Αλέξανδρου Ραφαηλίδη στην ΠΟΑΔ και Δήμητρας Λύχρου στην ΕΕΑΕ, υπήρξε μια περίοδος πραγματικής σύμπνοιας.

Το ερώτημα, επομένως, είναι αναπόφευκτο:  

γιατί δεν καταφέραμε να διατηρήσουμε αυτή την καλή αρχή και ποιος τελικά, θα δώσει τις μάχες;

Την ίδια στιγμή, η αγορά δεν περιμένει να συμφιλιωθούν οι διοικήσεις. Οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές αντιμετωπίζουν:

• αυξημένο κόστος συμμόρφωσης,

• πίεση στις προμήθειες,

• συγκέντρωση της αγοράς,

• ενίσχυση του bancassurance,

• νέες τεχνολογικές απαιτήσεις και ευρωπαϊκές ρυθμίσεις που μπορεί να αλλάξουν ουσιαστικά τον τρόπο λειτουργίας και αμοιβής τους.  

Ποιος θα αναλάβει την ευθύνη να αντιμετωπίσει τα παραπάνω;  

Ποιος θα συγκρουστεί, όταν χρειαστεί, με τα κέντρα αποφάσεων;  

Ποιος θα χρησιμοποιήσει τις προσωπικές του επαφές, θα κάνει τη δύσκολη διαπραγμάτευση και θα διεκδικήσει μια αλλαγή μέχρι τέλους;

Ας μην κρυβόμαστε πίσω από θεσμικές διατυπώσεις.

Στην Ελλάδα πολλές φορές μια λύση βρίσκεται ένα τηλεφώνημα μακριά. Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος θα κάνει αυτό το τηλεφώνημα - και ποια βαρύτητα έχει το όνομά του στην άλλη άκρη της γραμμής. Είτε μας αρέσει είτε όχι, εκεί καταλήγουμε. Ποιος πραγματικά διαθέτει την εμπειρία, τις προσβάσεις, τις προσωπικές σχέσεις και το ειδικό βάρος που απαιτείτε ώστε τα προβλήματα της ασφαλιστικής διαμεσολάβησης να φτάσουν στα πραγματικά κέντρα λήψης αποφάσεων. Αυτό δεν σημαίνει ότι ένας ολόκληρος κλάδος πρέπει να εξαρτάται από έναν άνθρωπο. Προς θεού. Ούτε ότι οι θεσμοί μπορούν να υποκατασταθούν από προσωπικές σχέσεις. Σημαίνει, όμως, ότι όποιος αναλαμβάνει αυτές τις θέσεις ευθύνης πρέπει να έχει και το υπόβαθρο να παράγει έργο. Να κάνει για τη θέση. Θα ήταν λάθος - και ενδεχομένως πολυτέλεια που ο κλάδος δεν διαθέτει- να μην αξιοποιείται μια τέτοια δυνατότητα εξαιτίας προσωπικών αντιπαραθέσεων ή οργανωτικών ανταγωνισμών.

Προσωπικά είμαι πολύ περίεργος να δω ποιοι θα διαδεχθούν τον Γιάννη Χατζηθεοδοσίου και τον Δημήτρη Γαβαλάκη στο «άτυπο έργο τους προς την Ασφαλιστική Διαμεσολάβηση» όταν λήξει η θητεία του στο ΕΕΑ ή αποφασίσουν να σταματήσουν να ασχολούνται.

Εκεί θα φανεί αν τελικά τους είχαμε ανάγκη ή όλο αυτό ήταν ένα «επικοινωνιακό τέχνασμα». Και αν όντως τους είχαμε ανάγκη και όντως έκαναν δουλειά; Θα μετανιώνουμε για τις ευκαιρίες που χάσαμε; Έχουμε αυτή την πολυτέλεια; Δε νομίζω.

Δεν χρειάζεται να συμφωνούν όλοι σε όλα. Χρειάζεται, όμως, οι εκλεγμένοι στα σωματεία που εκπροσωπούν τον κλάδο να μπορούν να συνεννοούνται στα θέματα που καθορίζουν το μέλλον χιλιάδων επαγγελματιών.

Κάθε ώρα που δαπανάται σε εσωτερικές αντιπαραθέσεις αφαιρείται από τη μελέτη των πραγματικών προβλημάτων και τη διεκδίκηση λύσεων. Κάθε δημόσια ανταλλαγή αιχμών αποδυναμώνει τη συνολική εικόνα του κλάδου απέναντι στην Πολιτεία, στις εποπτικές αρχές, στις ασφαλιστικές εταιρείες και στα ευρωπαϊκά κέντρα αποφάσεων. Η βάση της ασφαλιστικής διαμεσολάβησης δεν ενδιαφέρεται για τους εσωτερικούς συσχετισμούς. Ενδιαφέρεται για τη βιωσιμότητα του γραφείου της, το κόστος συμμόρφωσης, το μέλλον των προμηθειών της, την πρόσβαση στην τεχνολογία και τη θέση της στο νέο ασφαλιστικό περιβάλλον.

Η απαίτηση προς όλες τις διοικήσεις είναι απλή:

Καθίστε στο ίδιο τραπέζι. Ξεκαθαρίστε τους ρόλους. Παρουσιάστε το έργο σας. Λύστε τις διαφορές σας. Συμφωνήστε για έναν άνθρωπο να σας εκπροσωπεί και ασχοληθείτε, επιτέλους, με τα πραγματικά προβλήματα των ανθρώπων που σας εξέλεξαν. Δεν πρόκειται για μια προαιρετική χειρονομία καλής θέλησης. Είναι η βασική υποχρέωση που αναλάβατε απέναντι στον κλάδο. Γιατί η ασφαλιστική διαμεσολάβηση δεν έχει την πολυτέλεια να αφήνει τις δυνατότητες, τις σχέσεις και τη δύναμη των ανθρώπων της αναξιοποίητες. Και σίγουρα δεν έχει την πολυτέλεια άλλων εμφυλίων.