Ανάγκη για νέα κουλτούρα πρόληψης και ανθεκτικότητας

Στο επίκεντρο του «NatCat Summit» βρέθηκε η επιτακτική ανάγκη για επαναπροσδιορισμό της στρατηγικής της χώρας απέναντι στις φυσικές καταστροφές, με τους ειδικούς να υπογραμμίζουν ότι η Ελλάδα καλείται να αντιμετωπίσει μια νέα πραγματικότητα όπου οι κίνδυνοι γίνονται πιο συχνοί και έντονοι. Με συντονιστή τον Νικόλαο Μωράκη, αρχισυντάκτη του Insurancedaily, η Lucia Bevere, Senior Catastrophe Data Analyst & Vice President στο Swiss Re Institute, ο Κωνσταντίνος Καρτάλης, Καθηγητής Φυσικής Περιβάλλοντος και Κλίματος στο ΕΚΠΑ, ο Απόστολος Αϊλαμάκης, Γενικός Διευθυντής και Chief Strategy & Transformation Officer της Εθνικής Ασφαλιστικής, και ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, Δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, συζήτησαν στο NatCat Summit τον ρόλο των δεδομένων, της επιστήμης, της τεχνολογίας και της πρόληψης στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στις φυσικές καταστροφές.

Η Lucia Bevere (Swiss Re Institute) έδωσε το παγκόσμιο στίγμα, σημειώνοντας ότι η έκθεση σε κινδύνους αυξάνεται λόγω της αστικοποίησης και της επέκτασης των υποδομών σε ευάλωτες περιοχές, όπως παραποτάμιες ζώνες και δασικά όρια. Ειδικά για τη Νότια Ευρώπη και την Ελλάδα, τόνισε ότι οι απώλειες αυξάνονται ταχύτερα από ό,τι στην υπόλοιπη Ευρώπη, αναφέροντας ως παράδειγμα τα «Medicane» (μεσογειακοί κυκλώνες) που τροφοδοτούνται από την άνοδο της θερμοκρασίας της θάλασσας.

Ο καθηγητής Κωνσταντίνος Καρτάλης προχώρησε σε μια ηχηρή προειδοποίηση: «Έχουμε χτίσει και οργανώσει τη χώρα για ένα κλίμα που δεν υπάρχει πια». Εξήγησε ότι στην Ελλάδα αντιμετωπίζουμε πέντε κύριους κινδύνους (πυρκαγιές, πλημμύρες, καύσωνες, ξηρασία, άνοδο στάθμης θάλασσας), με τις δασικές πυρκαγιές να παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη αύξηση λόγω των «συνδυασμένων φαινομένων» (ταυτόχρονος καύσωνας και ξηρασία). Ο κ. Καρτάλης υπογράμμισε την ανάγκη να σχεδιάζουμε υποδομές με βάση το κλίμα της επόμενης 20ετίας και όχι του σήμερα, ενώ καυτηρίασε τη στατιστική «1 στα 100 χρόνια», η οποία δημιουργεί εφησυχασμό, προτείνοντας μια πιο άμεση επικοινωνία του κινδύνου προς τους πολίτες.

Από την πλευρά της τοπικής αυτοδιοίκησης, ο Δήμαρχος Γρηγόρης Κωνσταντέλλος εισήγαγε την έννοια της «τρωτότητας» των υποδομών, όπως τα ξεπερασμένα δίκτυα ομβρίων που δεν μπορούν να διαχειριστούν τον όγκο νερού των σύγχρονων καταιγίδων. Περιέγραψε την εμπειρία από τις «ξηρές καταιγίδες» που προκαλούν πολλαπλές εστίες φωτιάς από κεραυνούς και τόνισε ότι η τεχνολογία, όπως τα drones με θερμικές κάμερες και η Τεχνητή Νοημοσύνη, είναι πλέον απαραίτητα εργαλεία για να κερδίζεται ο κρίσιμος χρόνος των πρώτων λεπτών. Ωστόσο, επισήμανε το κενό στους πόρους και το προσωπικό της πολιτικής προστασίας στους Δήμους.

Ο Απόστολος Αϊλαμάκης (Εθνική Ασφαλιστική) εστίασε στην αλλαγή νοοτροπίας. «Η πρόληψη δημιουργείται όταν η κατανόηση μετατρέπεται σε δράση», ανέφερε, τονίζοντας ότι πρέπει να ξεπεράσουμε την «προκατάληψη της αισιοδοξίας» (ότι τίποτα κακό δεν θα συμβεί σε εμάς). Πρότεινε οι ασφαλιστικές εταιρείες να λειτουργούν ως «συνεργάτες ανθεκτικότητας», προσφέροντας απλές λύσεις και κίνητρα σε όσους λαμβάνουν μέτρα προστασίας. Η τεχνολογία μπορεί εδώ να λειτουργήσει ως «ψηφιακός σύμβουλος», μετατρέποντας τη μαζική πληροφορία σε εξατομικευμένη προειδοποίηση και καθοδήγηση.

Η συζήτηση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η θωράκιση της χώρας απαιτεί τη σύγκλιση επιστημονικών δεδομένων, σύγχρονης τεχνολογίας και μιας νέας ασφαλιστικής κουλτούρας, ώστε η ενημέρωση να μην μένει στα λόγια, αλλά να γίνεται πράξη ανθεκτικότητας.