Στη βουλή αύριο ο Γ. Χατζηθεοδοσίου για το ν/σ επαγγελματικής ασφάλισης

Τις παρατηρήσεις του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών επί του σχεδίου νόμου με τίτλο «Ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης: περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης» θα καταθέσει αύριο το πρωί στη βουλή ο Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, πρόεδρος του ΕΕΑ.

Ειδικότερα, όπως αναφέρεται και σε σχετική επιστολή προς το αρμόδιο υπουργείο:

"το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών βρίσκεται αδιάλειπτα με σημαντική και αποδεδειγμένη δράση κοντά στην Πολιτεία, προσπαθώντας να αποτελέσει «γέφυρα» μεταξύ των κυβερνητικών φορέων και των Μελών του, ήτοι των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, μεταφέροντας καίρια και ουσιώδη πρακτικά ζητήματα, που απασχολούν τους επιχειρηματίες, ασκώντας ουσιώδεις παρεμβάσεις, προτείνοντας λύσεις, υποδεικνύοντας τυχόν προβληματικές επί σχεδίων νόμων και μεταρρυθμίσεων, με μοναδικό στόχο την πρόληψη και την έναρξη έγκαιρου διαλόγου προς αποφυγή μεταρρυθμίσεων, οι οποίες θα δυσχεράνουν τόσο τη λειτουργία των επιχειρήσεων όσο και το έργο της Πολιτείας.

Ούτως, στο πλαίσιο της ως άνω θεσμικής του αποστολής για τη στήριξη και την εκπροσώπηση των επαγγελματιών χαιρετίζει την πρωτοβουλία, που λαμβάνει το Υπουργείο σας, με την κατάθεση του σχεδίου νόμου με τίτλο «Ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης: περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης», υποβάλλοντας παράλληλα με την παρούσα ορισμένες παρατηρήσεις – προτάσεις με στόχο τη διαμόρφωση των νομοθετικών παρεμβάσεων επί τα βελτίω και κατ’ επέκταση τον εκσυγχρονισμό του ασφαλιστικού και συνταξιοδοτικού συστήματος, που αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την αντιμετώπιση των δημογραφικών, κοινωνικών και οικονομικών προκλήσεων της χώρας, καθώς παράλληλα με τη βιωσιμότητα του πρώτου πυλώνα, η ανάπτυξη του δεύτερου και του τρίτου πυλώνα και, κυρίως, η ουσιαστική και ισότιμη πρόσβαση των πολιτών σε αυτούς συνιστούν ζητήματα ευρύτερου κοινωνικού συμφέροντος.

Το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών έχει αναδείξει συστηματικά, κατά την τελευταία πενταετία την ανάγκη ενίσχυσης της συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης, μέσα από δημόσιες παρεμβάσεις, υπομνήματα και επιστημονικά τεκμηριωμένες προτάσεις προς την Πολιτεία. Πρόσφατα, στο πλαίσιο της Εθνικής Συνδιάσκεψης Ασφαλιστικών Διαμεσολαβητών, που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του έτους 2025, παρουσίασε σχετική μελέτη του Πανεπιστημίου Πειραιώς για την αξία των κινήτρων συνταξιοδοτικής αποταμίευσης και τη συμβολή τους στην ισόρροπη ανάπτυξη των τριών πυλώνων. Στο πλαίσιο αυτό, θεωρώντας θετική την πρωτοβουλία του Υπουργείου και την κατεύθυνση του παρόντος σχεδίου νόμου, κρίνουμε ιδιαίτερα θετική τη θέσπιση, για τη διανομή των Ομαδικών Ασφαλιστικών Προϊόντων Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης – ΟΑΠΕΣ, συγκεκριμένων υποχρεώσεων ενημέρωσης, διαφάνειας, αξιολόγησης των αναγκών του ενδιαφερομένου, αποτροπής συγκρούσεων συμφερόντων και εποπτικού ελέγχου. Οι ρυθμίσεις αυτές κινούνται στην ορθή κατεύθυνση και αξιοποιούν τις αρχές, που διέπουν ήδη, βάσει του ν. 4583/2018, τη διανομή επενδυτικών προϊόντων βασιζόμενων σε ασφάλιση. Στην κατεύθυνση αυτή και για την ολοκλήρωση αυτής της θετικής πρωτοβουλίας, καταθέτουμε τις ακόλουθες δύο βασικές προτάσεις:

1. Ενιαίοι κανόνες ενημέρωσης και διανομής για τα ΤΕΑ και τα ΟΑΠΕΣ: Η απόφαση συμμετοχής σε οποιοδήποτε σχήμα συμπληρωματικής επαγγελματικής συνταξιοδότησης αποτελεί μακροχρόνια οικονομική επιλογή και προϋποθέτει πλήρη κατανόηση των εισφορών, των επενδυτικών κινδύνων, των εξόδων, της φορητότητας, των παροχών και των φορολογικών συνεπειών. Ενώ για τα ΟΑΠΕΣ προσδιορίζονται σαφώς οι υποχρεώσεις των προσώπων που αναλαμβάνουν τη διανομή και την ενημέρωση, δεν διαμορφώνεται αντίστοιχο και ισοδύναμο πλαίσιο ως προς τα πρόσωπα που ενημερώνουν εργαζομένους και επαγγελματίες για τη συμμετοχή τους σε ΤΕΑ. Θεωρούμε αναγκαίο να προβλεφθεί ότι η παρουσίαση, η σύσταση και η ενημέρωση για προγράμματα ΤΕΑ θα πραγματοποιούνται από κατάλληλα πιστοποιημένα και εποπτευόμενα πρόσωπα, με συγκεκριμένες υποχρεώσεις κατάρτισης, τεκμηρίωσης και επαγγελματικής ευθύνης. Μεταξύ των προσώπων αυτών, πρέπει να περιλαμβάνονται ρητά και οι νόμιμα εγγεγραμμένοι και πιστοποιημένοι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές. Η ίδια συνταξιοδοτική ανάγκη και ο ίδιος οικονομικός κίνδυνος για τον πολίτη πρέπει να συνεπάγονται ισοδύναμης ενημέρωσης και προστασίας, ανεξάρτητα από το εάν η λύση παρέχεται μέσω ΤΕΑ ή ΟΑΠΕΣ.

2. Φορολογικά κίνητρα και για τα ατομικά συνταξιοδοτικά προγράμματα του τρίτου πυλώνα: Η ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα αποτελεί αναγκαία, αλλά όχι επαρκή συνθήκη για την καθολική πρόσβαση των πολιτών στη συμπληρωματική συνταξιοδοτική αποταμίευση. Η συμμετοχή σε ΤΕΑ ή σε ομαδικό πρόγραμμα εξαρτάται συχνά από την επιχείρηση, τον εργοδότη ή τον επαγγελματικό κλάδο, στον οποίο ανήκει ο πολίτης. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το άθροισμα των συμμετοχών σε ΤΕΑ και σε ομαδικά συνταξιοδοτικά ασφαλιστικά προγράμματα αντιστοιχεί σήμερα σε ποσοστό χαμηλότερο του 4% του απασχολούμενου πληθυσμού, ενώ το πραγματικό ποσοστό διαφορετικών φυσικών προσώπων ενδέχεται να είναι ακόμη μικρότερο. Η συντριπτική πλειονότητα των εργαζομένων, αυτοαπασχολουμένων και ελεύθερων επαγγελματιών δεν έχει, συνεπώς, σήμερα ενεργή συμμετοχή στον δεύτερο πυλώνα. Αντίθετα, τα ατομικά συνταξιοδοτικά προγράμματα του τρίτου πυλώνα είναι ήδη διαθέσιμα σε κάθε πολίτη, παρέχονται από αυστηρά εποπτευόμενες ασφαλιστικές επιχειρήσεις και διανέμονται μέσω πιστοποιημένων επαγγελματιών. Παρά ταύτα, δεν απολαμβάνουν αντίστοιχης φορολογικής αναγνώρισης. Ούτως, προτείνουμε να θεσπιστεί φορολογικό κίνητρο για νέες καταβολές σε πιστοποιημένα ατομικά συνταξιοδοτικά ασφαλιστικά προγράμματα. Το κίνητρο μπορεί να συνδεθεί με τα ίδια ηλικιακά όρια και τη φορολογική λογική που προβλέπει το σχέδιο νόμου για τα ΤΕΑ και τα ΟΑΠΕΣ και να κατοχυρώνεται σταδιακά μετά την πρώτη πενταετία, ώστε να περιορίζεται η άμεση δημοσιονομική επίπτωση και να επιβραβεύεται η πραγματικά μακροχρόνια αποταμίευση. Σε περίπτωση πρόωρης εξαγοράς, πριν από τις προβλεπόμενες ηλικίες ή προϋποθέσεις, τα φορολογικά οφέλη θα μπορούν να ανακτώνται ή να συμψηφίζονται, με εύλογες εξαιρέσεις για σοβαρά κοινωνικά γεγονότα, όπως η μόνιμη ανικανότητα για εργασία, η σοβαρή ασθένεια ή η απώλεια ζωής. Αυξημένο κίνητρο θα μπορούσε, επίσης, να προβλεφθεί για προγράμματα, που συνδυάζουν τη συνταξιοδοτική αποταμίευση με ουσιαστικές ασφαλιστικές καλύψεις ανικανότητας, απώλειας εισοδήματος και ζωής.

Τέλος, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι, παρά το γεγονός ότι σημαντικό μέρος του παρόντος νομοσχεδίου αφορά στη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων και ρυθμίζει άμεσα τις υποχρεώσεις της ασφαλιστικής διαμεσολάβησης, δεν προηγήθηκε ειδική πρόσκληση προς τους αντιπροσωπευτικούς φορείς του κλάδου για συμμετοχή στο αρχικό στάδιο της επεξεργασίας του. Η δημόσια διαβούλευση, στην οποία και συμμετείχαμε ως Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών με την υποβολή των εν λόγω προτάσεων, αποτελεί ασφαλώς σημαντικό θεσμικό στάδιο, δεν μπορεί όμως, λόγω των περιορισμένων χρονικών περιθωρίων, να υποκαθιστά τον προηγούμενο και οργανωμένο διάλογο με τους φορείς που γνωρίζουν την αγορά και καλούνται να εφαρμόσουν στην πράξη τις νέες ρυθμίσεις.

Το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών, στηρίζοντας την αναγκαία μεταρρυθμιστική προσπάθεια, δηλώνει ότι συντάσσεται και στηρίζει τις θέσεις των κλάδων και των σωματείων των επαγγελματιών επί του παρόντος σχεδίου νόμου, τις οποίες και σας επισυνάπτει στην παρούσα επιστολή του και παραμένει στη διάθεση Σας για την αναλυτική παρουσίαση και τεκμηρίωση των παραπάνω προτάσεων, με στόχο ένα σύγχρονο, ισορροπημένο και κοινωνικά δίκαιο πλαίσιο συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής προστασίας".